خاقان قاجار دو پاره شدند بقيه آن حضرت را شهيد نمودند . ديوان بر سليمان عهد ظفر يافتند و به جانب شيخعلى خان زند شتافتند .
بيت :
بخوشيد درياى فر و شكوه * بخوشاد دريا بتوفاد كوه
شهادت آن شهريار كشورگير و سلطان بىنظير در جمادى الاول اين سال روى نمود و مدت سلطنت آن حضرت نه سال بود .
نواب مهديقلى خان در اين سال بعد از شهادت پدر متولد شد .
و مير سيد على شاعر اصفهانى متخلص به « مشتاق » نيز در اين سال وفات يافت . « 1 »
و اما نواب كامياب آقا محمد خان قاجار خلف الصدق محمد حسن خان سعيد شهيد كه از آذربايجان با حسينقلى خان برادر والاگهر خود و ساير اولاد و احفاد خاقان شهيد به استراباد آمده بود به اتفاق محمد خان قوانلو به ميان طايفهء يموت رفتند . شيخعلى خان زند كه از جانب كريم خان وكيل سردار بود و در كلباد منزل داشت به استراباد رفته ده روز بماند . و كريم خان حكومت استراباد را به محمد حسين خان دولو قاجار داد و نادر خان زند را سردار نمود ، و شيخعلى خان را به طهران احضار فرموده مازندران و استراباد به تصرف كريم خان زند درآمد و محمد خان سوادكوهى حكومت مازندران يافت .
كريم خان در شميران ييلاق رى بماند و بعد از ملايمت هوا به شهر درآمد و بعضى عمارات بساخت و بقيهء افاغنه را كه در ايران مانده بودند حكم به قتل عام آنها نمود و شاهرخ خان افشار صاحب كرمان نيز به قتل آمد . و خدا مراد خان كه از جانب كريم خان مأمور به آن حدود بود مقارن حال در رسيد و كرمان را مسخر نمود .
و سلطان عثمان رومى بعد از سه سال سلطنت وفات يافت و سلطان مصطفى [ خان ثالث ] « 2 » در روم خواندگار شد .
هامش
( 1 ) - مير سيد على مشتاق اصفهانى از پيشگامان مبارزه با سبك اصفهانى ( هندى ) و از طرفداران بازگشت به شعر پيشين ايران ، خواه در سبك خراسانى و خواه در سبك عراقى بود . ديوان او را حسين مكى منتشر كرده ( انتشارات علمى ، 1363 ، چاپ دوم ) و بر آن مقدمهاى در شرح حال شاعر نوشته . مشتاق از دوستان آذر بيگدلى بوده ( آتشكدهء آذر ، ص 416 تا 419 ) .
( 2 ) - تكميل از روضة الصفاى ناصرى .