موغان توقف فرمودند و از آنجا عطف عنان اشهب « 1 » كشور ستانى به سوى ارومى داده يوسف خان هوتكى كه از جانب آزاد خان به حفظ نسوان افغان و حكومت ارومى مأمور بود تاب مقاومت با جيش گردون كيش داراى ملك آراى قاجار نياورده محصور شد .
آزاد خان در عراق و فراهان به تسخير آن سامان [ مشغول ] بود كه خبر تركتاز نواب محمد حسن خان بر ارومى شنود و مستعجلا به جانب ارومى شتافت . محمد حسن خان قاجار چهار پنج هزار از عساكر نصرت شعار خود را به گرداگرد ارومى گذاشت و خود در شش فرسخى ارومى ايلغار و استقبال كرده داد مصاف داد . شهباز خان دنبلى از موافقت آزاد خان انحراف جسته به لشكر خان جلادت نشان محمد حسن خان قاجار پيوست .
آزاد خان اضطرارا به اكراد يزيدى و به لباس گريخت و شيرازهء جمعيتش از يكديگر گسيخت . فتحعلى خان افشار و يوسف خان هوتكى مطيع شدند و ارومى مفتوح شد و خان ظفر بنيان جمعى را ملازم ركاب و يوسف خان و بعضى را روانهء مازندران فرمود و به گنجه و قراباغ توجه نموده پس از افتتاح ، شهباز خان و فتحعلى خان را در ركاب برداشته عزيمت رجعت فرمود و فرزند والاگهر و داراى بلنداختر يعنى آقا محمد خان ولد اكبر خود را كه در آن وقت شانزده ساله بود در تبريز به حكومت آذربايجان مأمور فرمود .
چون موكب و الا از آذربايجان حركت و به كاشان رسيد شيخعلى خان زند كه از جانب كريم خان در اصفهان بود به محض اخبار توجه موكب فيروزى كوكب به كاشان از اصفهان به شيراز گريخت .
سال هزار و صد و هفتاد و يكم
شيخعلى خان به فارس شد . و خاقان جلالت بنيان محمد حسن خان اصفهان بگرفت و در اصفهان قحط و غلا درگرفت . چون پنجاه هزار نفر در اردوى اعلى بود و توقف اصفهان در آن قحط مشكل مىنمود روى توجه به تسخير فارس و تدمير كريم خان وكيل آورده از راه آباده عبور و از تل بيضا گذار و به چنار راهدار آمده شهر شيراز را محصور فرمودند . نصير خان لارى با شش هزار از تفنگچيان خود به خدمتگزارى رسيدند و مرحمت و التفات ديدند . چهل روز كريم خان محصور بود و از شهر شيراز قدم به خارج نمىنهاد .
بالاخره در اردو بهعلت قلت آذوقه و نفاق افاغنهء پرشقاق ، اختلاف و اختلال روى داد . در
هامش
( 1 ) - اشهب به معناى اسب سفيد است و اسب سفيد نشانهء پيروزى و بهروزى .