تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سلسله هاى اسلامى جديد : راهنماى گاهشمارى و تبارشناسى ( فارسى ) — صفحة 522

مساهمون:

ص٥٢٢
( * * ) 836 / 1432 اسپان ( ؟ ) بن قرايوسف ، امير تابع تيموريان در عراق ( * * ) 837 / 1434 جهان شاه بن قرايوسف ، امير تابع تيموريان در آناطولياى شرقى ( * * ) 843 / 1439 جهان شاه بن قرايوسف ، تا 853 / 1449 به عنوان امير تابع تيموريان ( * * ) 872 / 1467 حسن على بن جهان شاه ( * * ) 873 - 874 / 1469 ابو يوسف بن جهان شاه ، تنها حكمران فارس ( * * ) 874 / 1469 استيلاى تركمانان آق‌قوينلو تركمانان قراقوينلو يا « سياه‌گوسپندان » اتحاديه‌اى از تركمانان بودند كه از برابر حملهء مغول ، به سوى مشرق رانده شدند . گمان مىرود كه خاندان فرمانرواى آنها از طايفه ايوا يا بيوا از طوايف تركمانان غز بود و مقر قدرتشان شمال درياچهء وان و ناحيهء موصل در شمال عراق بود . اتحاديهء تركمانان قراقوينلو از بسيارى از جهات شبيه جلايريان بودند ( بنگريد به شمارهء 142 ) و خود را جانشين جلايريان مىپنداشتند و روايات و ارتباطات همانندى در رسانيدن اصل خود به روزگار چنگيز داشتند . سركردگان نخستين تركمانان قراقوينلو تابع سلاله‌هاى تركمان قديم‌تر بودند تا اين‌كه در 784 / 1382 قرامحمد از جلايريان مستقل شد و پايگاه قدرت خود را در تبريز ، آذربائيجان و در آناطولياى شرقى مستقر ساخت . بزرگترين فرمانرواى اين سلسله قرايوسف بود كه با تيمور به مخالفت برخاست اما ناچار به فرار شد . وى نخست به عثمانىها و سپس مملوكان شام پناه جست و تنها پس از مرگ تيمور ، در 809 / 1406 به تبريز بازگشت . آنگاه به قدرت جلايريان در آذربائيجان و عراق خاتمه داد . وى سپس با رقيبان ، خود تركمانان آق‌قوينلو در دياربكر و با گرجيان و سپس شروانشاهان در قفقاز و امراى دست‌نشانده تيمورى در مغرب ايران به جنگ برخاست . ( براى تركمانان آق‌قوينلو و شروانشاهان بنگريد به شماره‌هاى 2 ، 67 ، 146 ) . چون شاهرخ ، سلطان قدرتمند تيمورى وفات يافت ، جهانشاه قراقوينلو سلطهء خود را بر عراق ، فارس ، كرمان و حتى عمان بگسترانيد و قدرت تركمانان قراقوينلو را به يك قدرت جهانى تبديل كرد و براى خود عنوان خان و سلطان اتخاذ نمود . بالاخره ، به اوزون حسن ، حكمران قوىپنجهء تركمانان آق‌قوينلو در دياربكر حمله كرد ، اما از او شكست خورد و كشته شد . پسرش حسن على نتوانست مقام خود را به عنوان رهبر تركمانان قراقوينلو حفظ كند و در