چنانكه در شرح سلسله شمارهء 54 گفتيم ، آل بو سعيد عمان ، مانند پيشينيان خود يعنى حكمرانان يعربى ( بنگريد به شمارهء 53 ) مستقيم يا غير مستقيم بر بيشتر ساحل افريقاى شرقى دست يافتند . سعيد بن سلطان كه حكمرانى مقتدر و پرحميت بود وقت خود را در دههء 1830 به تساوى ميان مسقط و زنگبار تقسيم كرده بود ، اما در 1256 / 1840 به صورت دائم در زنگبار رخت اقامت افكند و اين كار عمدتا به دلايل بازرگانى بود . وى كشت و پرورش ميخك را به زنگبار و جزيره پمبا كه مجاور آن بود ، برد و آن را به عنوان يك كالاى تجارتى رواج داد و از اين كار ثروت بسيار اندوخت ؛ در همين سالها بود كه قدرتهاى اروپاى غربى و امريكا كنسولگرىهاى خود را در زنگبار مستقر كردند . پس از مرگ سعيد بن سلطان ، قدرت خاندان بو سعيدى براى هميشه به دو سلطنت و امارت جداگانه منقسم شد ، يكى در عمان كه پايگاهش در مسقط بود و ديگرى در زنگبار .
در 1307 / 1890 زنگبار و پمبا تحت الحمايهء بريتانيا شدند كه از اين دو يكى بر ساحل افريقاى شرقى آلمان قرار داشت . در دسامبر 1963 نيز سلطنت آل بو سعيد توانست استقلالى موقتى به دست آورد ، اما در ژانويه 1964 بر اثر يك كودتا به سلطنت سلطان جمشيد خاتمه داده شد و در آوريل 1964 زنگبار و تانگانيكا ابتدا به صورت جمهورى متحد تانگانيكا و زنگبار و سپس به صورت جمهورى تانزانيا به يكديگر ملحق شدند .
كتابشناسى
- بنگريد به كتابشناسى ذيل سلسلهء شمارهء 54 در همين كتاب و اين كتاب را هم بيفزاييد :
دائرة المعارف اسلام ، ويرايش دوم ، « سعيد بن سلطان » ( جى . اس . پى . فريمن - گرنويل ) .