مجدد اسپانيا به وسيلهء مسيحيان تا شمال افريقا بسط يافت و اين سبب بروز موجى از احساسات مذهبى شد و در مغرب ، مردم به جهاد عليه كافران فراخوانده شدند . در درون سلطنت مرينيان رشتهاى طولانى از منازعات بر سر جانشينى وجود داشت . بر اثر توطئههاى درون كاخها يا طغيان قبايل عرب و بربر ، اميران مرينى بر تخت مىنشستند و فرومىافتادند . پس از قتل سلطان ابو سعيد عثمان سوّم در 823 / 1420 قدرت واقعى در غرب مغرب به دست خانوادهاى كه با مرينيان خويشى داشت ، يعنى بنى وطاس ( بنگريد به شماره 19 ) افتاد كه نخست به عنوان نايب السلطنه ابو محمّد عبد الحق دوّم كه كودكى خردسال بود ، قدرت را به دست گرفتند ، اما اندكى بعد از قتل ابو محمّد در 869 / 1465 وطاسيان توانستند اسما و رسما ميراثخوار مرينيان در مراكش شوند .
كتابشناسى
- لين - پول ، 57 - 59 ؛ زامباور ، 79 - 80 ؛ البوم ، 18 .
- دائرة المعارف اسلام ، ويرايش اوّل ، « مرينيان » ( جى . مارسه ) ؛ ويرايش دوّم ، « مرينيان » ( يايا شاتزميلر ) ، با شجرهنامه مفصل كه صورت تصحيح شده و جايگزين شجرهنامه زامباور است .
- ه . تراس ، تاريخ مراكش ، جلد دوّم ، 3 - 104 .
- ه . و . هزارد ، تاريخ سكهشناختى شمال افريقا در دورهء اخير سدههاى ميانه ، 79 - 84 ، 192 - 227 ، 257 - 258 ، 284 - 285 .