معدنهاى مملكت فارس
در لغت جاى تكون طلا و نقره و مانند آن را « معدن » گويند ، پس شايع گشته كه در هر جائى چيزهاى غير روئيدنى تكون يابد ، آن را « معدن » گويند و بيشتر معدنهاى مملكت فارس گمنام گشته و آنچه باقى است بر اين وجه است :
معدن زاج بلوك سبعه : در تنگ زاج ميانه ناحيه طارم سبعه و ناحيه فين است .
معدن زاج بلوك عباسى : فرسخى شمالى ده پل ناحيه مضافات بندر عباسى است .
معدن زاج لارستان : در كوه چمپه ناحيهء جهانگيريه است .
معدن سرب نيريز : 3 فرسخ مشرقى قريه بشنه بلوك نيريز است . ممكن است در هر سالى هزار خروار سرب بلكه بيشتر از آن به عمل بياورند و اكنون عاطل و باطل افتاده است .
معدن سنباده : در نواحى نيريز است .
معدن سنگ زغال : در كوه كيسه كان ، 4 فرسخ بيشتر شمالى برازجان دشتستان است .
معدن عرق گوگرد لارستان : شرح آن در عنوان چشمه آب گوگردى انوه لارستان نگاشته گرديد .
معدن فولاد نيريز : در زمان قديم سنگ فولاد را از كوهستان ، چهار پنج فرسخى قصبه نيريز مىآوردند و در محله سهادخانه كه اهل نيريز گويند سهاد به معنى فولاد است ، كارخانهها بود و فولاد مىساختند و از ريم آنها اكنون تلها باقى است و فولاد نيريزى در جوهر و بريدن از همه فولادها برترى داشته ، اگر پارچهاى از آن يافت شود ، شمشيرگران آن را به قيمت گران مىخرند .
معدن فيروزهء بلوك فسا : در كوه گرو ميانه رونيز فسا و درياچه بختگان ، گودها و نقبهائى است كه آنها را تاكنون كان فيروزه مىگويند و خردههاى فيروزه كه بزرگ آنها به اندازهء دانه ارزنى است در خاك گودها و نقبها يافت مىشود .
معدن قير بلوك رام هرمز : نزديك قريه چم ليشان ، چشمهاى است كه قير و نفط سياه به هم آميخته از آن چشمه بيرون آيد و در پيش آن چشمه ، حوضى ساخته ، آنچه از چشمه درآيد در حوض بماند پس شعله آتش به حوض رسانند تا آنچه نفط است ، بسوزد ، پس سوراخى را كه در پايان