حوض گذاشتهاند گشوده آنچه قير است و به آتش گداخته گشته ، از سوراخ درآمده ، داخل آب رودخانه كه به حوض پيوسته است گردد و از اين است كه پارههاى قير اين چشمه مانند كندههاى درخت است . مؤلف اين فارسنامه در سال 1293 اين چشمه را ملاحظه نمودم .
معدن قير كوه گيلويه : شرح آن در عنوان چشمه قيرى گذشت .
معدن گل سرشوى بلوك اردكان : گل معروفى است كه از 2 فرسخ ميانه شمال و مغرب قصبه اردكان از گريوه كوه درآورند و خروارها بار اطراف كنند براى پاك كردن موى آدمى از چربى و چرك و نرمى مشهور است . اين معدن از زمان قديم منافع آن در تيول مرحوم آقا ميرزا على مجتهد اردكانى بود و تاكنون در دست ورثه او ، باقى است .
معدن گوگرد انوه لارستان : در نزديكى قريه انوه ناحيه جهانگيريه لارستان است .
معدن گوگرد اهرم دشتستان : فرسخى شمالى قريه اهرم ناحيه اهرم دشتستان است .
معدن گوگرد بلورى لارستان : در نزديكى قريه كرمسته ، از ناحيه مضافات شهر لار است ، پارههاى اين گوگرد مانند پارههاى بلور زرد روشن و شفاف است و گوگرد لارى كه در كتابها مىنويسند همين گوگرد كرمسته است .
معدن گوگرد تنگ چويل كوه گيلويه : در تنگ چويل ناحيه بهمئى كوه گيلويه است و از نزديك آن ، پيوسته دودى از شكافهاى زمين درمىآيد .
معدن گوگرد چشمه بوشكان كازرون : آنچه از آب اين چشمه تهنشين شود گوگرد خالص است .
معدن مس بوانات : 2 فرسخ جنوبى قريه بزم بوانات است .
معدن مس بلوك فسا : در كوه سلو ميانه بلوك فسا و خفر است .
معدن مس بلوك فسا : در كوه گرو ، سه چهار فرسخ شمالى قريه رونيز بلوك فساست و از اين 3 معدن جز نامى باقى نمانده است .
معدن موميائى تنگ تكاب : از ناحيه حومه بهبهان كوه گيلويه در جانب مشرقى به قريه تنگ تكاب پيوسته و در كمر آن كوه به بلندى شصت هفتاد ذرع سوراخى كه موميائى در آن جمع مىشود و از سر كوه تا آن سوراخ ، نزديك به سى چهل ذرع يا بيشتر است ، مردى خود را به طناب آويخته ، از سر كوه تا به سوراخ رسد پس صد مثقال يا بيشتر يا كمتر موميائى درآورد و گويند موميائى تنگ تكابى با موميائى دارابى برابر در خاصيت است .
معدن موميائى خورموج دشتستان : در كوه بيرمى ، شمالى قريه خورموج است ، در سال 100 مثقال يا بيشتر دهد .
معدن موميائى داراب : دو فرسخ بيشتر مغربى قريه غياثى و دولت آباد بلوك داراب از شكاف كوهى در هر سالى به اندازه نارنجى يا بيشتر به تفاوت سال خشك و تر عايد گردد و در كتاب طب ، موميايى دارابى را بر همه ترجيح دهند .
معدن موميائى مون گرد كوه گيلويه : در نزديكى قلعه دزكوه ناحيه ده دشت ، در سالى 5 من ، 6 من بلكه بيشتر موميائى دهد و منفعت درستى ندارد .
معدن موميائى نازكان كوه گيلويه : فرسخى شمالى قريه ديل ناحيه بوير احمد كوه گيلويه است در سالى بيشتر از خروارى دهد و مانند موميائى مونگرد است .
فارسنامه ناصرى ( فارسى ) — صفحة 1638
مساهمون: ميرزا حسن حسينى فسايى
ص١٦٣٨