نه فرمانش باشد به چيزى نه راى * جهان شد همه بنده سوفراى
هرآنكس كه بدرازدار قباد * بر او بر سخنها همى كرد ياد
كه از پادشاهى به نامى پسند * چرا كردى اى شهريار بلند
ز گنج تو آكندهتر گنج او * ببايد گسست از جهان رنج او
همه پارس چون بنده او شدند * بزرگان پرستنده او شدند
ز گفتار بد شد دل كيقباد * ز رنجش بدل برنكرد ايچ ياد « 1 »
فردوسى در ادامه داستان چنين مىگويد كه قباد براى نابودى سوفراى به راىزنى پرداخت و سرانجام بر آن شد تا شاپور رازى را كه از خاندان مهرك و با سوفرا دشمن بود از رى فراخواند و نامهاى درشت بوسيله او به سوفرا نوشت و با شاپور و سپاهى به شيراز فرستاد ، اما سوفرا چنان بزرگوار و جوانمردانه با او روبرو شد كه از قهرمانى بزرگ چون وى شايسته بود و همين امر سبب شد كه ساده به دام دشمن درافتد :
چو آگاه شد ز آن سخن سوفراى * همانگه بياورد لشكر ز جاى
پذيره شدش با سپاهى گران * گزيده سواران و جوشن وران
رسيدند پس يك به ديگر فراز * فرود آمدند آن دو گردنفراز
چو بنشست شاپور با سوفراى * فراوان زدند از بد و نيك راى
به دو داد پس نامه شهريار * سخن رفت هرگونه دشوار و خوار
چو برخواند آن نامه را پهلوان * بپژمرد و شد كند و تيره روان
چو آن نامه برخواند شاپور گفت * كه اكنون سخن را نبايد نهفت
ترا بند فرمود شاه جهان * فراوان بناليد پيش مهان
چنين داد پاسخ به دو پهلوان * كه داند مرا شهريار جهان
بدان رنج و سختى كه بردم ز شاه * برفتم ز زابلستان با سپاه
به مردى رهانيدم او را ز بند * نماندم كه آيد به رويش گزند
مرا داستان بود نزديك شاه * همان نزد گردان ايران سپاه
گر ايدونكه بند است پاداش من * ترا چنگ دادن به پرخاش من
نخواهم زمان از تو پايم به بند * بدارد مرا بند او سودمند
ز يزدان وز لشكرم نيست شرم * كه من چند پالودهام خون گرم
بدانگه كجا شاه در بند بود * به يزدان مرا سخت سوگند بود
كه دستم نبيند مگر دست تيغ * به چنگ آفتاب اندر آرم به ميغ
مگر سر دهم گر سر خوشنواز * به مردى ز تخت اندر آرم به گاز
كنونم كه فرمود بندم سزاست * سخنهاى ناسودمندم سزاست
ز فرمان او هيچگونه مگرد * چو پيرايهدان بند بر پاى مرد « 2 »
شاپور پاى سوفراى را ببست و با وى به درگاه شاه رو نهاد ؛
بياوردش از پارس پيش قباد * قباد از گذشته نكرد ايچ ياد
هامش
( 1 ) . فردوسى ، شاهنامه ، جلد هشتم ، ص 31 ، بيت 42 ، تهران ، 1970 .
( 2 ) . فردوسى ، شاهنامه ، جلد هشتم ، ص 35 ، بيت 98 ، مسكو ، 1970 .