( 264 ) . ( ص 974 ) : خضر خان : رايات اعلى سيد خضر خان ، پسر ملك الشرق ملك سليمان ، سلطان دهلى ( 817 - 824 ه . ق ) و بنيادگذار خاندان شاهى سادات . گويند پدرش ملك سليمان فرزند خواندهء ملك نصير الملك مردان دولت ، از امراى فيروز شاه تغلقى و حاكم مولتان ، و پرورده و بزرگكردهء وى بود . پس از فوت پدرش ملك سليمان ، فيروز شاه تغلقى ، حكومت مولتان و توابع آن را به خضر خان واگذارد . اما خضر خان مولتان را در 798 ه . ق در جنگ با سارنگ خان از دست داد . در يورش تيمور به هند ( 801 ه . ق ) ، خضر خان به ميوات گريخت ، ولى پس از چندى به خدمت تيمور درآمد و تيمور حكومت دهلى و اقطاع مولتان و ديبالپور / ديوپالپور را به دو سپرد . با اينهمه ، پس از رفتن تيمور ، كه شيرازهء سلطاننشين دهلى از هم گسسته بود و حاكم هر ولايتى دم از استقلال مىزد ، زمان درازى طول كشيد تا خضر خان توانست بر دهلى استيلا يابد . وى پس از جنگهاى بسيار ، سرانجام در پانزدهم ربيع الاول 817 ه . ق كه دولت خان لودى را به تسليم واداشت و بر او بند نهاد ، دهلى را بگرفت و بر سرير فرمانروايى دهلى نشست . ولى بنا به گفتهء تاريخ فرشته « با وجود استعداد پادشاهى و اسباب ملكدارى ، رعايت ادب صاحبقران [ تيمور ] كرده لفظ شاه بر خود اطلاق ننمود و به القاب اعلى خود را مخاطب نساخت و در ابتدا سكه و خطبه به نام امير تيمور صاحبقران و در دهلى به نام ميرزا شاهرخ مقرر داشت . اما آخر خطبه اسم خضر خان برده دعا مىكردند و در اكثر سنوات پيشكش لايق براى ميرزا شاهرخ مىفرستاد . » شايد خضر خان خود را ناگزير مىديد ، يا از بيم يورش دوبارهء تيموريان يا دستكم براى پشتگرمى ، خود را تابع تيموريان اعلان كند و لقب سلطان را برنگزيند و به لقب رايات اعلى بسنده كند كه ظاهرا دلالت بر آن دارد كه وى پرچمدار تيموريان بوده است . او به گفتهء برخى منابع ، در 820 ه . ق از شاهرخ تيمورى اجازه گرفت تا نام خود را در سكه بياورد .
حكومت هفت سالهء خضر خان آگنده از لشگركشىهاى فراوان ، به فرماندهى او يا امرايش ، بهويژه وزير توانا و وفادارش تاج الملك ، براى تحكيم و گسترش قلمرو دهلى بود .
تاريخنگاران نزديك به روزگار خضر خان از او بهعنوان فرمانروايى نيك و خيرخواه ياد
ظفرنامه ( فارسى ) — صفحة 1462
مساهمون: شرف الدين على يزدى
ص١٤٦٢