رنتبهور كرد ، كه هندوان بعد از فوت سلطان سعيد مدتى آن قلعه ( و حصار ) را محصر گردانيدند [ ( 1 ) ] ملك قطب الدين لشكرها بدان طرف برد ، و امراء اسلام را از حصار بيرون آورد ، [ و قلعه ] ( و حصار ) را بيران [ ( 2 ) ] كرد ، و به حضرت باز آمد . در اين وقت ملك اختيار الدين ايتكين امير حاجب شد ، و ملك [ ( 3 ) ] جمال الدين ياقوت را كه امير آخر [ ( 4 ) ] بود ، به خدمت سلطان قربتى افتاد ، چنانچه ملوك و امراء ترك را از ان قربت غيرت آمدن گرفت ، و چنان اتفاق افتاد ، كه سلطان رضيه از لباس عورات و پرده بيرون آمد و قبا بست و كلاه نهاد ، و در ميان خلق ظاهر شد ، و بر پشت پيل در وقت بر نشستن ، همه خلق او را ظاهر ميديدند ، و درين وقت لشكرها به طرف كاليور نامزد فرمود ، و انعامات وافره فرستاد . چون مجال مقاومت نبود ، داعى دولت قاهره منهاج سراج ، در موافقت مجد الامراء [ ( 5 ) ] ضياء الدين جنيدى كه امير داد كاليور بود ، با ديگر معارف ، در غرهء شعبان سنه خمس و ثلاثين و ستمائة ، از قلعهء محروسهء كاليور [ ( 6 ) ] بيرون آمد و به حضرت دهلى پيوست ، و در ماه شعبان ( همين سال ) سلطان رضيه عليها الرحمه [ ( 7 ) ] مدرسهء ناصريه در حضرت با قضاء كاليور بدين [ ( 8 ) ] داعى مفوض فرمود تقبل اللّه منها .
و در شهور سنه سبع و ثلاثين و ستمائة ، ملك عز الدين كبير خان كه مقطع لوهور بود ، مخالفت آغاز نهاد ، و سلطان رضيه از دهلى لشكر بدان طرف برد ، و امراء تعاقب نمودند ، و به آخر صلح شد ، و خدمت كرد و خطهء ملتان كه ملك قراقش [ ( 9 ) ] داشت ، بملك عز الدين كبير خان [ ( 10 ) ] مفوض گشت ، و سلطان رضيه روز پنجشنبه نوزدهم ماه رمضان [ ( 11 ) ] سنه سبع و ثلاثين ( و ستمائة ) به حضرت باز آمد . ملك - التونيه [ ( 12 ) ] كه مقطع تبرهنده [ ( 13 ) ] بود مخالفت آغاز نهاد ، و در سر بعضى از امراء حضرت با او يار بودند . سلطان رضيه روز چهارشنبه نهم ماه ( رمضان ) همين سال ، از حضرت با لشكرهاء قلب ، روى بدفع فتنهء التونيه نهاد
هامش
[ ( 1 ) ] مط : كرده بودند .
[ ( 2 ) ] مط : ويران ، ولى بيران بياى مجهول بمعنى ويران لهجه بومى افغانستان است ، كه در پنبتو هم مستعمل ولى بمعنى مدهوش است ، در مورد عمرانات معنى ويران و خراب دارد .
[ ( 3 ) ] مط : امير
[ ( 4 ) ] مط : آخور
[ ( 5 ) ] اصل : مجد الامر
[ ( 6 ) ] راورتى : گواليار
[ ( 7 ) ] اصل : عليه الرحمه
[ ( 8 ) ] اصل : برين
[ ( 9 ) ] راورتى : ملك اختيار الدين قراقش خان ايتكين
[ ( 10 ) ] راورتى : كبير خان اياز
[ ( 11 ) ] مط : شعبان راورتى كذا .
[ ( 12 ) ] راورتى : ملك اختيار الدين التونيه .
[ ( 13 ) ] حبيب السير : سرهند ؟ فرشته : بهتنده