( 15 ) - از اينكه سلطان على ، ابراهيم را جانشين خود نكرد و اسماعيل را ، كه در آن هنگام هشت سال بيشتر نداشت ، پس از خود برگزيد ، شايد بتوان به نوشتهء اسكندر بيگ منشى ( ص 25 ) استناد كرد كه ابراهيم را « به درويشى و درويش نهادى متّصف » كرده بود . به يقين ، چنين طبيعتى مانع از آن مىشد كه وى بتواند ادارهء امور سياسى طريقت صفوى را عهدهدار شود . ابراهيم ، ظاهرا ديرگاهى در لاهيجان نماند . به شوق ديدار مادر به اردبيل بازگشت ( خواندمير ، غياث الدّين ، ج 4 ، ص 442 ؛ اسكندر بيگ منشى ، ص 25 ) و ظاهرا در همانجا درگذشت ( پارسادوست ، ص 244 ) .
( 16 ) - اگر منظور از پدر ، سلطان حيدر باشد و نه اشاره به جدّ پدرى سلطان ميرزا ، بايد گفت كه جنازهء سلطان حيدر پس از كشته شدن ( 893 ق ) در ناحيهء طبرسران به خاك سپرده شد و جسد وى بيست و دو سال پس از كشته شدن وى ، يعنى در سال 915 ق ، كه اسماعيل به تخت شاهى رسيده بود ، به اردبيل منتقل و در كنار نياكانش دفن شد .
( 17 ) - از اين تذكر سلطان على به اسماعيل مىتوان دريافت كه كينهء شاه اسماعيل به خانوادهء مادرىاش ريشهدار بوده است .
( 18 ) - نيز نك : جهانگشاى خاقان ، ص 57 .
( 19 ) - عالمآراى صفوى ، ص 39 .
( 20 ) - جهانگشاى خاقان ، ص 61 ؛ هينتس ، ص 123 ؛ سرور ، ص 40 ؛ پارسادوست ، ص 222 .
( 21 ) - عالمآراى صفوى ، ص 39 .
( 22 ) - سرور ، ص 41 .
( 23 ) - جهانگشاى خاقان ، ص 62 ؛ سرور ، ص 40 .
( 24 ) - همان ، ص 41 ؛ عالمآراى صفوى ، ص 39 .
( 25 ) - ج 4 ، ص 442 .
( 26 ) - جهانگشاى خاقان ، ص 74 ؛ روملو ، ص 9 ؛ عالمآراى صفوى ، ص 44 - 45 .
( 27 ) - خواندمير ، غياث الدّين ، ج 4 ، ص 441 - 442 .
( 28 ) - عالمآراى صفوى ، ص 43 .
( 29 ) - سران صفويان صفوى ، به ويژه هفت نفر كه پيوسته با او ( اسماعيل ) و به اهل اختصاص ملقّب بودند عبارتاند از : حسين بيگ لله ، دده بيگ طالش ، خادم بيگ خليفه ، رستم بيگ قرامانى ، الياس بيگ ايغور اوغلى و قراپيرى بيگ قاجار ( جهانگشاى خاقان ، ص 89 ؛ سرور ، ص 42 ) .
( 30 ) - پارسادوست ، ص 246 .
( 31 ) - ص 75 .
( 32 ) - جهانگشاى خاقان ، ص 75 ؛ اسكندر بيگ منشى ، ص 25 .
( 33 ) - نك : پارسادوست ، ص 267 - 268 ، پانويس شمارهء 51 ؛ سرور ، ص 42 و پانويس شمارهء 5 و 6 .
( 34 ) - پارسادوست ، ص 251 .
( 35 ) - خواندمير ، امير محمود ، ص 85 - 86 ؛ نيز نك : امينى هروى ، ص 80 - 81 ؛ روملو ، ص 40 .
( 36 ) - جهانگشاى خاقان ، ص 89 ؛ سرور ، ص 42 .
( 37 ) - ص 75 .
شاه اسماعيل نامه ( فارسى ) — صفحة 102
مساهمون: قاسمى حسينى گنابادى
ص١٠٢