ترقى تنزل ننموده و علاوه بر ماليات اصلى كه معيار درست دولت مردم است و در سنهء 1856 پنجاه مليون بود در مدت برقرارى بناهاى امپراطورى اين مداخلها خود متزايد گرديده ، بعلاوه جديد عمل خارج از اصل « 1 » رسيده است به دويست و ده مليون . بارى يك درد بزرگى پيدا شده است در قسمتى از نواحى و محالات ما كه اگر تفضّل خدائى بما يك حاصل زراعت خوب و با بركتى ندهد ، كرور كرور احسانهاى مردمان احسانكننده و مليون مليون دستگيريهاى دولت فرانسه نمىتواند كرد مگر افاقهء جزئى .
پس بايد بالمضاعف بكنيم سعىهاى خودمان را براى چارهء اين دردها ، بعلاوه پيشبينىهاى انسانى .
به اميد حاصل بيشتر
چند محال را امسال طغيان آبها گرفته و خسارتهاى زياد شده است ، و همه مرا اميدوارى دادهاند كه ميتوان علم را به جائى رساند كه زمام طبيعت همه اوقات در دست باشد . من تفاخر خواهم داشت بر اينكه بخوابانم اين بلاهاى طغيان آبها را در فرانسه در خوابگاه خود ، چنانچه در جاى خود خوابيدهاند شورشهاى عامهء فرانسه ، كه هرگز نتوانند بيرون آمدن و طغيان كردن ، و يك سبب بدبختى كه هيچ كمتر بزرگ نميتوان شمرد در خيالات مردم جابجا شده است .
وقتىكه يك بحرانى واقع مىشود و يا يك اغتشاش واهى و بيمايه كه از دروغهاى جعلى مفسدين بروز مىكند كه هيچ جهتى به غير از خجالت و نادانى نخواهد داشت ، بناى اضطراب و بيطاقتى ميگذارند ؛ حتى در اين اواخر رسيد بمقامى كه نزديك بود به صنايع و مستندات ملتى « 2 »
هامش
( 1 ) - نسخهء ب « بعلاوه عمل جديد كه خارج از اصل جمع است . . . »
( 2 ) - نسخهء الف : « به صنايع و مستندات نزديك ملتى . . . »