در تدارك فرستادن كشتى جنگى بسرحدات ايران مىباشد ، خدا نخواسته هرگاه اين مسأله منتهى بمحاربه بشود ، دولت انگليس كشتى جنگى داخل به شط العرب بكند تكليف آنوقت دولت ايران چه خواهد شد و دولت عثمانى در اين باب چه مطالعه فرموده ، چه تدبير كردهاند ؟
لا محاله دولت ايران بايد اين نكته را از اول بداند .
جناب ناظر خارجه گفت در سابق هم اظهار كردم كه دولت علّيهء عثمانى قهر دوستانه كرده بود براى همين بود كه اوقاتى كه محمره به آن جناب ايران ترك شد ، دولت علّيه اين مطالعه را آن وقت كرده بود كه چون محمره به تصرف ايران گذشت در ظهور يك برودتى فيما بين دولت ايران و انگليس ، دولت انگليس لا محاله در اين خيال خواهد بود كه محمره را اول بلا اول در تصرف خود بياورد و جاى آن داشت كه دولت علّيه اين خيال را از خاطر بگذراند كه پس از آنكه محمره از دست من برفت هركس متصرف بشود خود ميداند ، معهذا كمال ملاحظات حاصل است كه هرگاه انگليس آنجا را ضبط بكند اولا استرداد آن از دست او ، كمال اشكال را دارد و ثانيا تا چه درجه نسبت به آن صفحات مضرت خواهد رسيد ، انگليس همين كه در آنجا قرار گرفت مركزى پيدا خواهد نمود استراحت عراق عرب و غيره يك جا منقلب و متزلزل مىشود .
جناب امين الملك جواب دادند كه مقدمهء محمره امريست كه گذشته است حرفى در سر آن نيست ، حرف در سر آنست كه دولت انگليس را حق صلاحيت نخواهد بود كه كشتى جنگى داخل شط العرب نمايد ، زيرا كه شط مزبور متعلق بدولت ايران و عثمانى است ، بدون حق و صلاحيت ، چگونه شخصى غرضى كه مغاير اصول عمومى است ميتواند بكند ؟
سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 87
مساهمون: حسين بن عبد الله سرابى
ص٨٧