تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زبدة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 164

مساهمون:

ص١٦٤
به نحوى كه مقرر فرموده بود سرانجام روانه و انفاذ و توپخانه و جباخانه و نقاره‌خانه كه بهتر و بيشتر از اول بود . در نهايت استعداد دويم جمادى الثانى سنهء 1147 ق / 1734 م روانه و معاودت به بغداد نموده . در منزل مشهور به طاق كسرا به قشون رومى كه به سركردگى فولاد پاشا از جانب خواندگار تعيين [ 427 ] و به تسخير ايران مأمور بودند ، تلاقى فريقين شده محاربهء عظيمى واقع و سپاه رومى شكست خورده . فولاد پاشا با چند نفر ديگر رؤسا و پاشايان اسير و دستگير و بسيارى از روميه به قتل رسيده ، مال و غنيمت و اخترمهء بسيار به دست قزلباش آمده . تدارك آن چشم زخم به عمل آمده از آنجا به ايلغار بر سر قلعهء كرد يزيدى كه مدتها بود كه با رومى متفق بودند رفته ، قلعهء آنها را به تصرف درآورده از آنجا روانه و بر سر توفال بدمآل كه در جنگ اول كه قزلباش شكست خورده بود سركرده و سرعسگر بود رفته ، قلعهء كركوت را محاصره نموده . توفال مذكور با قشون رومى و كثرت بسيار و توپخانهء بيشمار در كمال استعداد و استظهار به آن جنگ اول [ كه ] شكست داده بود بيرون آمده . از طرفين صفوف آراسته جنگ عظيم نمايانى شده كه چشم روزگار تيره و تار و ديدهء فلك دوّار تا آن روز چنان كارزارى نديده ، بالمآل توفال به سزاى اعمال خود گرفتار و در آن محاربه به قتل رسيده . بسيارى از روميهء شوميه از آن معركه به دارالبوار شتافته ، بقية السيف آن طايفه فرار بر قرار اختيار و توپخانه و مال و اسباب و دواب رومى تمامى به دست قزلباش حق تلاش آمده . نواب سكندر شأن به فتح و فيروزى با سپاه نصرت دستگاه مراجعت نموده به بغداد آمده . مرتبهء ديگر حوالى بغداد را مضرب خيام نصرت فرجام ساخته ، احمد پاشا از آن [ عمل ] اول خود نادم و پشيمان در مقام عذر خواهى و اطاعت درآمده ، پيشكش و ارمغان بسيار آورده و بغداد را به تصرف داده . نواب سكندرشأن با سپاه ظفر عيان « 1 » همگى به زيارت عتبات عاليات و روضات جنت فتوحات مشرف و در ازاى « 2 » آن نعمت عظمى و استسعاد « 3 » به زيارت ائمهء هدا عليهم السلام [ بغداد را به احمد پاشا ] « 4 » بخشيده ، حكومت و اختيار آن ولايت را به مشار اليه مفوض و مرجوع داشته ، خود به دولت و اقبال مراجعت به ايران فرموده . بعد از ورود به آذربايجان طايفهء بى عاقبت لزگيه را [ كه ] بعد از مقدمهء شكست جنگ بغداد طغيان و عصيان ورزيده ، در محال شيروان تاخت و
هامش
( 1 ) - د : ظفر عنان ( 2 ) - آ : اذاى ( 3 ) - نم و ملى و د : استعداد ( 4 ) - آ : درون قلاب افتاده است
زبدة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 164 | محمد محسن مستوفى / بهروز گودرزى