مىبردند . و چون ايشان را حصن حصين و ملجاى متين نبود از روى عجز و اضطرار و مذلت و احتقار بخوارى و خاكسارى تن « 1 » مىنهادند ، تا اعقاب و اولاد ايشان موفور ، و اتباع و اشياع ايشان نامحصور گشت ، در ميان ايشان زنى بود مردصفت در غايت جمال و كمال معرفت ، جفت ابروى او در دلبرى طاق ، و حسن روى او در جانپرورى شهرهء آفاق ، لعل او بشيرينى بر تنگ شكر خنديده ، و زلف او در عيارى و شبروى گردنماه در كمند كشيده .
لامير خسرو نور مرقده « 2 » :
كجا خيزد چنان سروى جوان و نازك و نوبر * شكر گفتار و شيرين كار و گل رخسار و مه پيكر
نباشد چون لب و اندام و گيسو و برش هرگز * شكرشيرين و گل رنگين و شب مشگين و صبح انور
و با اين حسن صورت بصفاى سيرت و زكاى « 3 » سريرت موصوف و به طهارت ذيل و عفت حال و طينت پاك و صفوت ملكات مشهور و معروف نام او شميره بنت جمان افريدون از فرزندان « 4 » كيومرث ، و اين قوم مأمور و محكوم او بودند ، و پيوسته به نظر رأفت و عنايت ملحوظ و از فوايد عاطفت و موايد عنايت او محظوظ ، روزى مجمعى ساخته با قوم گفت : تا چند خوارى بريم ، محنت باجدهى و مذلت خراجگذارى كشيم .
للشيخ نظامى رح « 5 » :
خوارى خلل درونى آرد * بيداد كشى زبونى آرد
هامش
( 1 ) - مج : و خاكسار مىنهادند .
مك : و خاكسارى تن مىنهادند .
( 2 ) - مج : لامير خسرو . مك : لخسرو نوّر مرقده .
( 3 ) - زكا . يزكو . زكاء الرجل : صلح . الارض . طابت . و الزكاء : الصلاح .
و الزكى : الطّيب . الصالح جمع : ازكيا
( 4 ) - نام اين زن در تاريخنامه هرات از سيفى هروى نيز : ( شميره بنت جمان افريدون ) نوشته شده .
( 5 ) - مج : للشيخ نظامى رح . مك شيخ نظامى .