سريعا از مدنظر مىگذرانيم منتها توجه مخصوصى به تكهها و گوكلانها و يموت ها كه در جنوب مسكن دارند و من بيشتر با آنها تماس داشتهام مبذول مىداريم .
1 - چاودرها . يورتشان در قسمت جنوبى منطقهايست كه بين درياى خزر و درياى آرال واقع گرديده و تقريبا داراى دوازده هزار چادر مىباشند . تيرههاى ( شاخههاى ) عمدهء آنها كه از بحر خزر تا « كهنهاور گنج » و « بولد و مساز » و « پرسو » و « قوق چگ » مرو متفرق مىباشد عبارتست از :
ابدال
Abdal
- ايگدير
Igdyr
- اصنلو
Essenlu
- قره چادر
Karatchaudor
بزاجى
Bozadji
- بورون جوق
Burundjuk
- شيخ
Sheikh
2 - ارزارى - اينها در ساحل چپ جيحون از « چهار شوج » تا بلخ مسكن دارند و به بيست طايفه و تيرههاى متعدد تقسيم ميشوند . ميگويند عدهء چادرهايشان به پنجاه تا شصت هزار بالغ مىشود . چون قرارگاهشان نزديك جيحون است اغلب آنها را « لب آب تركمن » ( تركمنهاى لب آب ) مينامند . آنها خراجگذار امير بخارا مىباشند .
3 - آل على - مسكن عمدهء آنها « اندخوى » است و بيش از سه تيرهء كم جمعيت ندارند و تعداد چادرهاى آنها منتهى به سه هزار بالغ مىشود .
4 - قره - يكى از ايلات كماهميت تركمن است كه عادات و رسوم بسيار خشنى دارند . آنها غالبا نزديك بعضى چشمهها كه بطور متفرق در صحراى ريگزار بين اندخوى و مرو وجود دارد پرسه مىزنند و راهزنان بىرحمى هستند بطورى كه تمام ايلات مجاور از روى ميل با آنها ميجنگد .
5 - سالور - بطورى كه تاريخ ثبت مىكند اين ايل قديمترين ايلات تركمن است . در همان موقع اشغال اعراب اينها به شجاعت معروف بودند .
باحتمال قوى از حيث تعداد نفرات در آن زمان اهميتشان زيادتر بوده و در نتيجه