زيارت
چهارشنبه 26 مهرماه ، 30 شوال - صبح به حكم اين شعر « پاك شو اول و پس ديده بر آن پاك انداز » اول خانمها بعد من حمام رفتيم . بسيار خوب حمام تازهاى بود . بعدازظهر حرم مشرف شديم . جمعيت زوار بىاندازه بود . بههيچوجه دست به ضريح مطهر نمىرسيد . به واسطهء صدماتى كه در حج پارسال وارد شد امسال حج قدغن است . خود امير سعود هم تلگراف كرد وسيلهء حمل زوار و آذوقه نيست نيايند . عتبات هم تا اواسط ذيحجه تذكرهء عبور نمىدهند . اين است كه مردم رو به زيارت آستان قدس نمودهاند و بىاندازه ازدحام شده است . صحن مقدس پاك ، تميز ، كاشيها پاك ، چراغها همه برق [ بود ] . گدا در صحن نبود . زيارتنامه خوانها سماجت و اذيت نمىكردند ، تا درجهاى تحت نظام و ياسائى بر خلاف سابق [ بودند ] .
سفر قبل مشهد
من در 1324 [ قمرى ] ( اول هياهوى مشروطه ) ماه خرداد با همشيرهء مرحومه آذر خانم ملقبه به شاهزاده نصير الدوله ( بدر ) به زيارت آمدم كه نزديك به چهل سال است .
آنروز قرب سى و شش سال داشتم . با دليجان كه بدترين مركوب است آمديم . دوازده شب در راه بوديم . وقايع آن را نوشتهام . از اينجا به تركستان روس رفتم . مشير السلطنه و سعيد السلطنه و چند نفر ديگر را عين الدوله به اينجا تبعيد كرده بود . غالب اوقات با هم بوديم . آن انقلابات ، بعد رفتن و اقامت چندينسالهء الموت ، مراجعت و گرفتاريها خصوصا فوت پدر مانع از هر مسافرتى شد . تا به فضل خدا در اين ايام زيارت آستان قدس كه آرزويم بود نصيب و حج مبدل به عمره شد . موفق گرديدم كه مشرف شوم . من پس از فوت پدر رحمة اللّه عليه مستطيع شدم ليكن همان موانع سد راه شد . خداوند انشاء اللّه موفقم خواهد كرد .
ركن الدولهء سوم
شاهزاده ركن الدولهء حاليه پسر مرحوم علينقى ميرزا پسر مرحوم محمد تقى ميرزا ركن الدوله پسر مرحوم محمد شاه طاب ثراه نوهء عموى من مىشوند . سه سال كه حاكم همدان بودند من آنجا مىرفتم . گذشته از قوم و خويشى ارادت ما كامل شد . شخصى است متجدد ، فاضل ، آگاه ، سياستمدار ، مردمدار ، مهربان ، در دوستى ثابتقدم ، از هر حيث آراسته و تمامعيار . الان چهار سال است كه گاهى كفيل و مابقى را فرماندار مشهد بودهاند .