آلمانى نژاد مسكن دارد . اين اقتدار مسيو هيتلر آنها را هم به صدا درآورده بود و چندى بود بين سناى دانزيگ و جمهورى لهستان نقار و جدل حاصل شده بود و آلمانها متصل به آنجا رفته و تبليغات مىكردند . گاهى هم بين گمركچيهاى طرفين اسلحه استعمال مىشد .
لهستان سى و پنج مليان نفوس و يك مليان و نيم قشون حاضر و تهيه دارد . بهترين كارخانجات را مالك مىباشد . شهر ورشو داراى يك مليان و نيم جمعيت است . يهودى هم بسيار دارد .
نخستوزير انگليس و لرد هوليفكس وزير خارجه در پارلمان نطق مفصلى كردند كه بههيچوجه هيتلر آرام نمىگيرد و به معاهده و قول خود وفا نمىكند . دنياى دمكراسى در مقابل اضمحلال دولتها طاقت نمىآورد . ما بايد به اين مظالم خاتمه بدهيم . لذا دولت لهستان را تضمين مىكند . [ در صورت ] حمله به لهستان شروع به جنگ مىكنيم و تا هر هيتلر را از بين نبريم نبرد ما خاتمه نخواهد يافت . پارلمان تصويب و تصديق كرد و به وسيلهء راديو فورى به همهء ممالك انتشار يافت . در لهستان خيلى شادى كردند و خيلى غلو . دالاديه به انگليس رفت ( ملاقاتها هم به واسطهء هواپيما سهل شده است . ) . مراجعت به پاريس [ كرد . ] او هم ضمانت خود و اتفاق با انگليس [ را ] در مقابل زور اعلان داشت .
تركيه
جوابهاى هيتلر همه دائر بر اين است كه ممالك از دست رفتهء خود را مىخواهيم .
انگليس ما را به حال خود بگذارد . ما ناصح و لله لازم نداريم . ما زور نگفتيم . خودشان مايل به دخالت ما شدند . انگليسها فورى با دولت تركيه داخل مذاكرات شده و معاهده بستند كه بغازها به روى كشتيهاى انگليس باز باشد و مهندسين انگليسى آنها را مستحكم كنند . ضمنا بيست و دو مليان ليره به آنها مهمات و پول بدهند . عصمت اينونو رئيس جمهور و سراج اغلو وزير خارجه كمال مسرت را حاصل نمودند و دولت فرانسه هم به همين اشكال معاهده بست . دولت تركيه به واسطهء وضعيت جغرافياى خود دماغى چاق كرد . چون دولت يونان به واسطهء سلطهء ايطاليا به آلبانى از خود و جزيرهء كورفو خائف بود و همچنين دولت رمانى با همسايگى آلمان هر دو را انگليس و فرانسه تضمين نمودند .
دانزيگ روزبهروز توقعاتش بيشتر شد . لهستان به پشتگرمى فرانسه و انگليس چندان اعتنا نمىكرد . آلمانها اصرار داشتند كه اين دالان را تصاحب كنند ، فقط كوره راهى به لهستان بدهند . باز روزولت تلگراف كرد . ديگران التماس كه آقاى هيتلر براى تصرف يك شهر دنيا را به جنگ و خونريزى مبتلا نكن . همه سياسيون گفتند نوشتند ما در اروپا مسئلهء مهمى نمىبينيم كه مستلزم جنگ باشد . بنشينيد حرفهاى خود را بزنيد اصلاح