اگر مىگوئيد كار نيست من با شما موافق نيستم ، شما كارهائى مىخواهيد كه فوق لياقت و شايستگى شما است ، اگر به حدود خود بسازيد و رقابت و حسد پردهء قناعت شما را ندرد ، كار براى شما پيدا مىشود . زيرا خداوند متعال مردم را براى ولگردى و بىكارى خلق نكرده و درخور هركس كارى فرموده كه چون به آن نمىپردازد عاطل و بىكار مىماند . كار و شغل منحصر به مشاغل دولتى نيست . هجوم اشخاص بر ادارات دولتى و اجبار اولياى امور بر اينكه متصديان مشاغل را به هوس اشخاص كارخواه تغيير بدهند ، وجود نظم و ترتيب و بقاى مسئوليت را در ادارات غيرممكن مىكند .
اگر در ادارات اصلاحاتى به عمل نيامده براى همين است كه مستخدمين ادارات از آتيهء خود مطمئن نيستند و هميشه به شفاعت و دسيسهء مفتخواران مقام آنها متزلزل گرديده به وظيفهء خود مقيد نمىتوانند باشند ، شما هم در معيشت باقناعت و تحصيل صلاحيت و لياقت سعى كنيد ، تا به نوبهء خود به هيأت جامعه خدمت كنيد و توليد ثروت نمائيد .
هرچند ممكن است اينجانب پس از كشف اين حقايق بيشتر مورد طعن و خصومت اشخاص معدود و معلوم واقع شوم و اعتراضات و حملات و شبنامهها و تهمتنامهها بيشتر متظاهر گردد ، زيرا جماعتى كه مورد تنقيد من واقع شدهاند به همان نسبت كه در كارهاى مفيد كاهل و بىلياقتند در دسيسه و فساد فعال و زبردست مىباشند و بههمين نظر شايد جمعى ديگر نيز نشر اين عقايد را مخالف با سياست شخصى من دانسته از راه ديگر تنقيد كنند . ولى از طرفى هم اگر هميشه از گفتن حقايق خوددارى شود حقايق لايزال مستور خواهد ماند .
من همواره حقايق را گفته و اين را بهترين سياستها دانستهام . چه اگر براى شخص من مضر است ، براى مملكت مفيد و نافع است ، بلكه براى اشخاصى هم كه اين سخنها بر خلاف صرفهء آتى آنها گفته مىشود مآلا سودمند است . پس بهتر اين است بهجاى آن كه بر من غضبناك شوند نصايح مرا به كار بندند تا امن و راحت و استقلال و سعادت و نورانيت حقيقى در جامعهء ما نيز ظهور و طلوع نمايد .
در خاتمه باز مىگويم كه مشكلات مملكت بيشتر از حوصلهء فكر و تصور عامه بلكه خواص است و در عين آنكه از توليد وحشت و اضطراب در قلوب احتراز دارم بايد اظهار دارم كه مقاومت با مشكلات با اتحاد و اتفاق تام و تمركز مجموع قوا نيز سهل نيست ، و البته با اختلاف و نفاق خطرات و مهالك حتمى است .
من اگر طالب راحت و آسايش خويش بودم اينبار را بر دوش ديگران مىنهادم . ولى مشكلات و مخاطرات بايد علت استقامت و فداكارى شود نه مورث جبن و بددلى . اميد
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 5848
مساهمون: قهرمان ميرزا عين السلطنه
ص٥٨٤٨