فضا حكمفرما گرديد . ويلسن با قيافهء موقر و گرفته بدون هيچ تبسم در حضور جماعت تعظيم كرد و آهسته شروع به قرائت خطابه خود نمود . چون رئيس جمهور قطع روابط اتازونى را با آلمان اعلان داشت صداى تحسين و تمجيد بلند گشت و چون اظهار نمود نمىتوان باور كرد كه آلمان تعهدات خود را رعايت نكرده سفاين و نفوس امريكا را منهدم خواهد ساخت مجددا صداى تحسين و آواز هلهله بلند شد . در خاتمهء خطابه ويلسن ، كنگره برخاست و در حالت قيام بود تا زمانى كه پرزيدنت از مجلس خارج گرديد . ( مجلس ملى و سنا كه براى مشورت بزرگى در يكجا اجتماع نمايند كنگره ناميده مىشود ) .
جلسهء تاريخى كنگره
واشنگتن - در جلسهء تاريخى كنگره ويلسن علل تصميم خود را بيان نمود . در موقع بيانات وى صداى هلهله و شادى بلند بود ، خاصه آن موقعى كه اظهار داشت من از كنگره درخواست خواهم نمود كه وسايل حفظ جان و مال امريكائيها را فراهم آورند .
ويلسن اظهار داشت كه نقض اطمينانات مؤكده كه آلمان پس از غرق كشتى سوسكس داد هيچ چاره و علاجى جز قطع روابط بىطرفى نمىگذارد . ليكن با وجود اين اقدام تأسف خيز آلمان من نمىتوانم باور كنم كه اولياى آلمان مودت قديمى و دوستى ديرينه را كه ما بين دو ملت بزرگ بوده به هيچ نشمرده دست به انهدام جان و مال امريكائيها بگشايند .
هرگاه معلوم شود كه اعتماد و اطمينان من به پيشبينى و مآلانديشى اولياى آلمان بىاساس بوده من از كنگره درخواست مىكنم كه وسايل لازمه براى حفظ امريكائيهائى كه به شغل مشروع خويش در درياها مشغولاند فراهم نمايند . سپس ويلسن اظهار داشت كه تمام ممالك بىطرف بالطبيعه بههمين منوال رفتار مىنمايند . رئيس جمهورى علاوه كرد ما دوستان صميمى ملت آلمان هستيم و آرزو داريم كه با دولت آنها به حال صلح باقى باشيم . ما باور نخواهيم كرد كه آنها دشمن ما هستند مگر وقتى كه ما را مجبور به قبول كردن اين عقيده نمايند . مقصود ما فقط اين است كه حق ملت خود را به آزادى و عدالت دفاع نمائيم . اين مقاصد اساس صلحاند نه اساس جنگ . خدا كند كه دولت آلمان به توسط اقدامات غير عادلانه ما را به دفاع از عمليات خودشان دعوت ننمايند .
انتهى .