تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 4691

مساهمون:

ص٤٦٩١
زودى صلحى برقرار شود و خدا كند از ملل ضعيفه كه طرفين ادعاى حمايت و آسايش آن را مىنمايند يكى هم ما باشيم ) . در روزنامهء ايران توضيحاتى به اين يادداشت مىنويسد كه دولت اتازونى تهديد مىكند كه سنگينى كفهء ترازوى دول متخاصمه به آن سمتى خواهد بود كه شمشير اتازونى براى آن از غلاف كشيده شود . ويلسن مىگويد على الظاهر همه شما طالب يك مقصود هستيد . پس اگر اين است جنگ چرا مىكنيد . آن نيست ، دروغ مىگوئيد ، پس مقاصد باطنى خود را يكى يكى اظهار داريد شايد به تبادل‌نظر اصلاحى ما بين بيايد . ويلسن مىگويد تا زمانى كه غالب و مغلوبيت كلى معلوم نيست خوب است اصلاح كنيد و الّا پس از آن‌كه غالبيت يك‌طرف و مغلوبيت طرف ديگر معلوم شد صلح جبرا و از روى تعبد خواهد بود و اين‌چنين صلحى دوام و ثبات نخواهد داشت . باز طرف مغلوب سعى و كوشش مىكند در آتيهء نزديك باب مخاصمه را مفتوح سازد .

نظر مؤلف

( چنين معلوم مىشود كه آلمانها بيشتر مايل به صلح شده‌اند حق هم دارد . سالى هفده مليارد به تجارت او ضرر وارد آمده است سواى خسارات ديگر . از امريكا هم واهمه دارد كه مبادا با متفقين همراه شده پاك مضمحل شود . ليكن متفقين چندان مايل به صلح نمىباشند اميد به فتح بيشتر دارند . از امريكا هم انديشه ندارند . آن هم نه به واسطهء قوه و قدرت فعلى خودشان است بلكه مثل ژاپن دولتى را در مقابل امريكا مىگويند داريم كه اگر اين جنگ بين المللى در بين نيامده بود جنگ امريكا و ژاپن در گرفته بود . در ميان ده دولت متفق ديگر پرتقال را هم جزو آنها حساب كنيم و پنج دولت متحد اگر يونان را هم جزو آنها محسوب داريم ، عداوت شديد و تقصير در دو نقطه مركزيت يافته است . دول ده گانه آلمان را مقصر و دول پنج‌گانه انگليس را مقصر مىدانند . آنها مىگويند آلمان باعث اين جنگ شده و عدم پيشرفتهاى جنگى و پلتيكى ما اوست . اينها مىگويند انگليس است كه مانع صلح شده انگليس است كه دشمنهاى ما را به پول و اسلحه قوى داشته و دريا را به روى ما مسدود نموده . )

وضع جبهه‌هاى جنگ

با وجود شدت سرما كه بايد در فرونتها سكونت برقرار باشد به شدت رب النوع جنگ فرمانفرمائى مىكند . در وردن فرانسه‌ها در نهايت شدت حملات تعرضيه