اخبار
حالا پس از اين شرح برويم سر اخبارات . شاه شهر است و مايل بود مثل پارسال فرحآباد برود ، ليكن به واسطهء عدم رضايت مردم تشريف نبردهاند ( از قرارى كه بچههاى من مىگويند فقط فرحآباد براى اين مىرود كه در آنجا آزادانهتر مىتواند هرزگى كند . . . ) گراندوك هم يك ظرف سوپ طلاى ميناكارى از طرف امپراطور هديه آورده بود . اول تبريز رفته بود . بعد از راه دريا به رشت ، قزوين ، طهران . مىخواست اصفهان برود كه ممكن نشد . مراجعت به روسيه نموده است . صدر العلما فوت شد بيست جا ختم گذاشته بودند [ تا ] به گراندوك بفهمانند ما از علماى خودمان آنقدر احترام مىكنيم كه آنها خوب مىدانند . اگر صدر العلما را به دست سليمان ميرزا مىدادند به يك ضربت سرش را از بدن جدا مىكرد . مثل آنكه شيخ فضل اللّه را به دست سپهدار دادند و به دار آويخت .
كميسيون مختلط ماليه
شرحى ترجمه از روزنامهء قفقازى نموده بود قرائت كردم . مىنويسد در پنجم ماه اپريل امضاء كميسيون مختلط ماليه را سپهدار اعظم نمود و كميسيون مذكور بلافاصله از آقاى امين الدوله و سردار معظم وكيل خراسان « 1 » كه در روسيه تربيت شده و هوسن « 1 » مفتش بانك شاهنشاهى و مسيو مدل رئيس بانك استقراضى روس و مسيو هنسس « 1 » بلژيكى منعقد گرديد . در 23 ايول 1916 يك هفته قبل از انفصال كابينه قرارنامهء ديگرى به امضاء سپهسالار اعظم رسيد كه ايران تا آخر جنگ بىطرفى خيرخواهانهء متمايل به روس و انگليس داشته باشد . ثانيا كليهء امور ماليهء ايران در اختيار كميسيون سابق الذكر باشد . ثالثا به دولت ايران در تأديهء قروض مهلت داده شده آنچه اقساط گمركات در عوض اصل و فرع قروض داده مىشود به خودش برگذار گردد . چهارم دولت ايران راضى شد كه در شمال و جنوب قزاق و ژاندارم به توسط صاحبمنصبان روسى و انگليسى گرفته شود . كابينهء حاليه مىخواهد اين ارث گرانبهائى را كه سپهسالار اعظم باقى گذاشته و حيات ايران بسته به آن است و هزاران هزار محسنات دارد برهم بزند و مىگويد سپهسالار امضاء نموده . حتى امضاء صارم الدوله وزير خارجه را هم ندارد . به تصويب مجلسين سنا و ملى كه هيچوقت در ايران منعقد نخواهد شد نرسيد .
هامش
( 1 ) - عبد الحسين تيمور تاش -J - B . Heynssems - C . Hussin- ( ا . ا . )