همچو چيزى نيست . قوام الملك رنجش حاصل مىكند و اين كدورت اسباب نزاع مىشود .
اين دستگيرشدگان را مىبرند برازجان ، زنها را به بوشهر مىفرستند . اما مردها را تسليم واسموس آلمانى مىكنند و او در كوهستانى محبوس مىدارد .
جنگ روسها با مجاهدين
پس از سه جنگى كه روسها با مجاهدين و ژاندارم نمودند يكى در سلطان بلاغ ، ديگرى در ساوه ، سيمى در رباطكريم . آنچه مجاهد و ژاندارم در همدان و عراق از اطراف جمع شده بود رفتند بهسمت كرمانشاهان . آنچه در قم و كاشان و آن اطراف بود رفتند به اصفهان . كميته هم با همه رشادت تا قشون مختصر روس رباطكريم رسيد آنها به سمت كاشان فرار كردند . به قم رسيد به اصفهان رفتند . به كاشان رسيد مىنويسد به كرمانشاهان رفتند ، زيرا آنجا به خاك عثمانى نزديك است . اگر كمك نرسد اقلا فرار ممكن است كه در اصفهان ممكن نبود . نقاط مجاور ساحل را انگليسها گرفته بودند و دستگير مىشدند . اخيرا باز خبر مىرسد كه جمعى از اتباع آلمان هم از اصفهان رفتند .
اين آرتيكل جريدهء روس كه اسم روزنامه را ننوشته هشتم دسامبر در روزنامهء « ستاره ايران » درج بود . چون در حقيقت جواب آن درخواستهاى ايران است عينا درج مىشود :
ايران و سياست روس و انگليس ( مقالهء روزنامهء روسى )
تقريبا چند هفته قبل تصور مىشد كه ديپلوماسى روس و انگليس در طهران يك پيشرفت درخشانى كه شايان تمجيد است كردهاند . حكومت شاه جوان تقاضاهاى دولتين روس و انگليس يا بهتر حماة ايران را كاملا پذيرفته و كما فى السابق وعده داده كه بيطرفى خويش را بطورى كه موافق دلخواه روس و انگليس باشد حفظ نمايد . مع التأسف چون دولتين مدتى است حفظ نماميت ملكيه و استقلال ايران را متعهد شدهاند اين دفعه هم نخواستند قواى نظامى خويش را به كار برند . وقتى كه بناى كار شد حكومت ايران علنا تمايلات خويش را به دولتين آلمان و عثمانى ابراز كرد ، يعنى بىطرف متمايل به دشمنان ما آلمان و عثمانى گشت . وزراى مختار اطريش و عثمانى با جلال و شكوه تمام وارد طهران ، نمايندگان و مبعوثين مجلس ايران هم كه دشمنان واقعى روس و انگليس هستند و فرارا به قم رفته بودند مراجعت نمودند . كابينهء طهران هم براى اينكه وقت را نباخته باشد لايحهء تقاضاى نامربوطى ترتيب داده پيشنهاد نمود . ايران به خيال افتاده مملكت خويش را به حساب انگليس توسعه دهد . جزاير خليج فارس را كه تحت الحمايهء انگليس است تقاضا نموده ، تجديد سرحد انگليس و ايران را در بلوچستان و سيستان