چون هوا هم سرد است يحتمل مقدارى به زمين بنشيند يعنى از كنار شاهرود و الّا ييلاقات مدتهاست برف دارد . ميرزا حسين نيامده . غفار شهر مىرفت كاغذجات زياد نوشته شد . عقيل نيامده گويا در راه باشد . آخرين شمارهء واردهء « رعد » 4 شهر صفر كه مژدهء صلح را مىدهد بهطور اختصار .
مقالهء رعد
منظرهء عمومى داخلى ، لاقيدى ، تسامح ، غفلت ، ادبار ، فلاكت ، تجاوز ، تحريكات ، تهديدات . بالاخره نتايجى كه از تمام آفات براى يك ملت بدبختى ممكن است حاصل شود . نظرى به مسائل خارجى : شايعه شرايط صلح آلمان . در كليهء حوادثى كه در اطراف غرب و شرق جهان صورت مىيابد فعلا عظيمترين موضوعى كه با وجود ترديد ظاهرى يكطرف و استنكاف رسمى طرف ديگر ( انگليس ) به وسعت دايرهء خود مىافزايد قضيهء صلح است . موضوع مطرح كردن صلح كه تاكنون پاپ و مستر ويلسون و غيره مىگفتند زود است داخل صحبت آن شويم در اطراف آنان زمزمهء آن شروع شده و مهمترين مطلبى را كه رويتر مورخهء سوم صفر اشعار داشته اعلاميهء مستر بريان به رئيس جمهور ويلسن و تعبيرات جديد شرايط صلح است در امريكا . اگرچه نتايج آن شرايط زياد است ولى دو مطلب آن داراى ابهت و اهميت فوق العاده است : يكى كوشش آلمان براى تأمين نفوذ و اختيار خود در عثمانى و آسياى صغير ، ديگرى واگذار نمودن بسارابى به رومانى . از اين قضاياى مجتمعه يك نكتهء بزرگى مستفاد مىگردد كه آلمان از اطمينان به يك فتح بزرگ قطعى پر عرض و طولى منصرف و مأيوس شده و به شرايط صلح بر خلاف آنچه اوايل مىگفت تخفيف داده . مسئلهء مستعمرات خارجى يا غرامتهاى هنگفت و تصرف بلژيك و غيره را اظهار نداشته .
اين يك سال و نيم جنگ سهمگين ، اين لطمات عظيمه ، افكار اوليهء آنها را تخفيف داده صرفنظر از آنكه مؤتلفين براى استماع آن حاضر بشوند يا نشوند . قصد اول آلمان كه هستى حريفان را نابود سازد و عزم مؤتلفين كه تشكيلات آلمان را واژگون سازند متزلزل شده و با زمينهء مناسبترى قصد صلح دارند . چه آلمان و متحدين وى آخر درجه از فداكارى و عمليات غرابتآميزى كه شايد در تاريخ دنيا يك وقتى افسانه به نظر آيد براى اضمحلال مؤتلفين به كار بردند و پس از هجده ماه جنگ مشاهده مىنمايند كه با آن همه لطمات به روس باز هم روسيه اذعان به ضعف نمىكند و مىگويد جنگ را براى فتح دوام خواهم داد و همچنين با تكانهاى شديد به انگلستان و افتتاح راه شرق به هندوستان و مصر باز هم دربار لندن پابرجا ايستاده و مىخواهد باز خودآرائى كند . همچنين با