باشد كه همسايگان براى ضبط و اشغال ايران ايرادات صحيح در دست داشته باشند . به قول برخى شايد اين تعلل از نقطهنظر درستكارى و امانت باشد تا كمك و استعداد و اسلحه برايشان برسد .
درهرحال ايران به اوضاع خطرناكى گرفتار و به واسطهء نداشتن پول و مردمان ديپلمات و جنگى در خطرات سختى دچار است . امروز حيات مملكت و مليت ، بالاخره مذهب و اسلاميت در بين است ( حاجى آقا از آن مقدسهاست كه درد مذهب دارد ) . اين هجوم بلايا مسلم است در اين آب و خاك هم اثرات كلى بايد بكند . نظر به اهميت موقع مملكت ، يا بوق آخر را به قول مرحوم اميرزاده بايد بزنند و رقيت و اسارت محقق شود ، يا خداوند بخواهد سببى فراهم كند كه مقام خود را ايران دو مرتبه دارا گردد . مجملا كميتهء دفاع ملى و آقايان وكلائى كه در قم بودند به كاشان و شايد به اصفهان رفته باشند .
همدان در دست روسهاست . اين جنگ رباطكريم هم گمان ندارم نتيجهء مطلوبى داشته باشد . اعليحضرت در فرحآباد [ ند ] . شيراز و اصفهان و اغلب صفحات جنوب شلوغ به قول « رعد » هيجان در تزايد است . وزرا يا اطباى ناشى ابدا در فكر علاج نبوده بلكه نمىدانند .
آلمان راه اسلامبول را باز نموده . [ به ] خبر رويتر يك هزار و پانصد واگون مهمات جنگى يك مرتبه داخل اسلامبول شد . صرب تمام . قشون متفقين عودت به سالونيك .
آلمان در تهيهء حمله به سالونيك است . يونان فقط از ورود و دخول قشون بلغار در خاك خود استنكاف كرده است ولى نسبت به ورود قشون آلمان و اطريش اظهارى نكرده .
روسيه ، ريكا در تهديد است . فرانسه مثل هميشه است . قشون ماكنزن معروف به . . . « 1 » مصر وارد راهآهن مصر شده . تهيهء قشون مفصلى در اسلامبول براى هجوم به مصر ديده مىشود . ژنرال دن وركوتنر در اسلامبول مشغول تهيهء قشون است كه به بغداد و ايران بيايد . مىگويند عدهاى از صاحبمنصبان اطريش و عثمانى وارد كرمانشاهان و كنگاور شدهاند . در هر صورت اين كشمكشها طول دارد و معلوم نيست كه آخر الامر كار ايران بدبخت به كجا بكشد . اخبار اين دو روزه حواس و حوصلهء عريضهء مفصلتر از اين را باقى نگذاشته .
حضرت و الا ما شاء اللّه بىخيال [ اند ] و همان وظيفهء سختگيرى و ندادن پول را فقط تعقيب مىفرمايند . حال چاكر هم معلوم است روز به روز بدتر . به واسطهء نبودن پول و خرابى وضع زندگى است كه بايد داخل هيچ عمل و هيچكارى نباشم و مثل زنها زندگى
هامش
( 1 ) - يك كلمهء ناخوانا .