فكر عايدى جديد از روى نقشهء مسيو يپرم افتاده بود اما افسوس كه نشد .
قرض رژى
اينها ماليات صحيح است اما بايد از روى قاعدهء صحيح و اجازه مجلس بشود . آن هم در تمام مملكت نه فقط طهران ، و الّا نتيجه كلى نخواهد داشت . ملت ايران مبلغها قرض رژى را داده و هنوز مبلغها به عهده دارد . كار عمدهء پرمنفعت بىضررى است كه از روى اسلوب و قاعدهء فرنگستان بايد معمول شود نه به اين اختصار بلكه ادارهء بزرگى است .
روزنامهء « شرق » قرائت شد . اولا صورت اعانه بدهها را نوشته بود . اما معلوم نبود كدام داده كدام ندادهاند . امروز مجددا براى آنها كه ندادهاند رقعه آمده بود . من جمله در سر ختم رقعه براى امجد الدولهء نامرد آمد ، پنج هزار تومان زر مسكوك و هر قدر دير برسد بر عدهء جواب بگيرها علاوه مىشود . ( معلوم شد اسم مأمور هم « جواب بگير » است مثل جريمه كه اعانه است ) تمام را هم وكيل الرعايا وكيل همدان امضاء كرده بود .
ارامنه
ديگر صورت حساب شهر صيام نظميه بود . يازده هزار تومان دارد . همينقدر بىكم و زياد حساب صادر بود . مثل اينكه از پيش مىدانست يازده تا وارد است كه همانقدر خرج كرده بودند . در صورتى كه ماه شعبان هفت هزار تومان خرج و باز هفت هزار تومان دخل بود . اين حسابها نامعلوم است . به ميل خودش و سياههء دست خودش [ است ] .
وزارت ماليه دخالت ندارد . مفتش ندارد . فرد فرد مردم هم كه نمىتوانند دخالت كنند ! پس اين حسابها را نمىشود صحيح دانست ! تمام اين ادارات هم به دست ارمنيها است .
حتى پليس و ژاندارم ، ارمنى هم هست . يپرم مىداند و آنها . فقط يپرم مجاهد و آدم خوبى است ، همه را بايد قبول كرد .
ژاندارم
ژاندارمها را لباس تازه داده كلاه آنها فرم كلاههاى اطريش است . رنگ لباس و كلاه آبى از پارچههاى ايرانى . اين ژاندارمها را ده سال قبل كه گرفتند همه جوان [ بودند ] و لباسهاى خوب داشتند . عوام « جاندار » « 1 » گفتند . بعد از آنكه لباسها كثيف شد و ريش آنها كثيفتر درآمد « بىجون » گفتند . حالا باز جان دارند .
هامش
( 1 ) - جاندار ( نه به معنى ژاندارم ) در دورههاى تاريخ ايران مصطلح بوده و در متون آمده است . ( ايرج افشار )