سعد الدوله مثل آن ديگرى برهم نزند كابينهء وزرا بشوند . چه خوب كارى كرد . مؤتمن الملك يك ماه است از وزارت علوم استعفا كرده . الحمد لله كسى هم معلوم نشده . يعنى لازم ندارند . همه عالم و باسواد [ ند ] محتاج وزارت علوم كسى نيست .
سهشنبه دهم جمادى الثانى - صبح مجلس رفتم پنج نفر بيشتر نبوديم . امين دربار هم نيامده بود ، لهذا گفتيم جناب نديم السلطان فاتحهء مجلس را خوانده ختم را برچيد . با عماد السلطنه و شعاع الدين ميرزا منزل آمديم . ناهار خورده در بيغولهء پارسالى استراحت شد .
اموال سلطنتى
اين ارگ كه تمام اثاثيهء سلطنتى و تمام آنچه دولت ايران از جواهرات و نفايس اشياء ، تخت طاوس ، تاج كيان دارد آنجا است ابدا استحكاماتى ندارد . به قدر دويست سيصد نفر سرباز فوج اميريه در گلستان و اندرون ، به قدر سيصد نفر سرباز لخت برهنهء گروسى خارج گلستان مستحفظ دارد . هيچ نمىبينم فكر استحكام يا استعدادى براى ارگ و قورخانه ، توپخانه و ذخيره داده باشند . بسيار محل خطر است و هرچه دارند كه گمان مىكنم خيلى زياد باشد اينجا است . قيمت تخت طاووس را در كتاب « رولر آف دى ورلد » « 1 » ساير الماسها ، ياقوتها ، زمردها ، مرواريدها ، تاج كيان ، كره جواهر به جاى خود . حالا سواى جواهر ، اشياء نفيسه از كتب و ساير چيزها چقدر است خدا عالم است .
مشروطهخواهى
عصر به خانهء فخر الملك رفتم . جلاء الملك از شيطانهاى شهر و مشروطهخواه حاليه ، مستبد دو ماه قبل ، با يك نفر آخوندى آنجا بود . من بعد فهميدم فخر الملك كنكاشى دارد . فخر الملك بقدرى تملق بى جا گفت و بقدرى از مشروطهخواهى و مشروطهطلبى خود قسم خورد كه من منزجر و خسته شدم . جناب شيخ هم سنگ وقار بزرگى به . . . خود بسته و با كمال بىاعتنائى جوابهاى خيلىخيلى مختصر مىداد . معلوم شد آقا سيد محمد برادر امام را سيد محمد امامزاده لقب دادهاند . مىگفت آنجا پاكتى از سپهدار رسيد كه بر حسب حكم مطاع كميتهء محترم بايد حركت كنم . اين كميتهء محترم معلوم نيست كجاست .
گمان مىكنم همان اسم باشد .
هامش
( 1 ) - ظاهراRulers of the World- قيمت را ننوشته است .