شنبه 19 اسفند 1301 / 10 مارس 1923 / 22 رجب 1341
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
در جلسه امروز مجلس شوراى ملى اعتبارنامه قوام السلطنه بهعنوان نماينده مشهد تصويب شد . دستور بعدى رسيدگى به بودجه وزارت معارف بود كه ده ماده آن مورد مشورت و تصويب قرار گرفت . 1
* نيروهاى نظامى ايران در ميان قواى انگليس
بنابر گزارشهاى رسيده از بين النهرين كه نمايندگان لشكر غرب آنها را جمعآورى مىكردند ، بريتانيا روزبهروز بر قواى خود در عراق مىافزايد . انگليس اين افراد را از اتباع كشورهاى ديگر انتخاب مىكند . « عده انگليسها منحصر به دو هزار نفر پياده و دويست طياره كه تمام صاحبمنصبان و عملهجات فنى آن انگليسى هستند . بقيه قوا مركب از ايرانى و هندى كه در تحت رياست سركردگان انگليسى تربيت مىشوند . » در ادامه اين گزارش آمده است كه ايرانيهايى كه وارد قشون انگليس شدهاند عموما در پليس جنوب بودند . عدهاى هم در امنيه و نظميه خدمت مىكردند و روزبهروز به شمار اين افراد در ارتش انگليس افزوده مىشود . اين گزارش شمار نيروهاى نظامى انگليس را در عراق حدود ده هزار نفر برآورد كرد و حضور آنها را اولا براى مقابله با عثمانى و در ثانى براى مقابله با مخالفتهاى داخلى دانست .
گزارش مىافزايد « بهطور تحقيق صدى شصت از ساكنين بين النهرين شيعه و در تحت نفوذ و اطاعت اوامر علماى شيعه هستند و در انتخابات اخير سياسيت اساسى به كار برده و در نتيجه تحريم انتخاب وكيل نقشه انگليسى را به كلى برهم زدند . » در اين گزارش از حضور ايرانيان در ارتش انگليس انتقاد شده ، آن را در عرض منافع ايران ارزيابى كرده و در پايان آورده است كه « نواحى غرب و حدود سرحدى از دسايس و حيل دشمن در صورتى مصون و محفوظ مىماند كه يك هيأت جاسوسى تشكيل و مأمورين سيار در ايران وقايع مهمه را به موقع راپرت دهند . » 2
* توزيع شبنامه در انزلى
پس از بهدست آمدن شبنامهاى كه در انزلى توزيع شده بود ، رئيس تيپ مستقل شمال آن را به مركز فرستاد و نوشت كه از انتشار اينگونه اوراق جلوگيرى خواهد كرد . به جز تيتر شبنامه كه « كابوس منحوس حكومت نظامى » است بقيه متن خوانده نمىشود . محمد حسين خان آيرم رئيس تيپ مستقل شمال مىنويسد كه كنسول روس از انتشار اين شبنامه ابراز تأسف كرده و مىگويد كه چاپ و توزيع آن را به ما نسبت مىدهند ولى ما اين نوع كارها را از ناحيه كميتهاى كه انگليسها تشكيل دادهاند مىدانيم . وى در پايان مىافزايد كه تحقيقات خصوصى و محرمانه من مىگويد « به دستيارى چند نفر ايرانى در قونسولخانه روس ژلاتين شده است . » 3
* دلايل سوءظن نبيل الدوله به سالار رشيد
پس از آنكه نبيل الدوله در مكاتبات خود با وزارت امور خارجه از نزديكى سالار رشيد به روسها نوشت ، و موضوع به وزارت جنگ منعكس شد ، مسئولان وزارت جنگ اين تحليل را نپذيرفته ، خواستار قرائن و شواهد نبيل الدوله كارگزار آستارا شدند .
او امروز در نامهاى كه به وزارت امور خارجه نوشت دلايل سوءظن خود را برشمرد : ديدار با ايرانيان فرارى به روسيه ، ديدار با كفيل كنسولگرى روس ، اشاعه حمله سالار رشيد به آستارا . 4
* آمادگى سفارت ايران در لندن براى همكارى با سرهنگ اسماعيل خان
در آستانه انتقال اسلحههاى خريدارى شده ايران از آلمان از طريق انگليس ، وزارت خارجه امروز وزارت جنگ را مطلع كرد كه سرهنگ اسماعيل خان نماينده آن وزارتخانه مىتواند اقدام كند ؛ مراتب به سفارت ايران در لندن ابلاغ شده است . 5