آذربايجان منصوب شد . گفته مىشود مستر جنس هفته آينده به آذربايجان خواهد رفت . همچنين براى تقسيم مقدارى اعانه كه دولت براى جنگزدگان اورميه در نظر گرفته ، از طرف وزارت ماليه يك امريكايى براى نظارت بر تقسيم اين اعانه تعيين شده كه همراه مستر جنس راهى آن محال خواهد شد . نام شخص اخير مستر دنوى ياد شده است . 9
* ادامه مهرهچينى قشون براى انتخابات مجلس شوراى ملى
عبد اللّه طهماسبى امير لشكر غرب در ميان دستور العملهايى كه به فرماندهان زيردست خود مىداد ، امروز در تلگرام رمزى به فرمانده قواى مرند « در تعقيب متحد المآل نمره 117 » نوشت كه « لازم است اسامى اشخاصى كه در حوزه مسئوليت شما براى نمايندگى مجلس نامزد گرديده و يا احتمال مىرود كه انتخاب شوند سريعا راپرت دهيد . » وى در تلگرام رمز ديگرى به فرمانده قواى مرند يادآور شد كه دستور العمل نمره 117 « را كاملا مخفى داشته و غير از خودتان ابدا ديگرى اطلاع حاصل نكند و براى اجراى آن نيز بايد مراقبت نام نماييد كه با نهايت استادى انجام گيرد . » 10
* ايران و روسيه شوروى در آستانه انعقاد قرارداد تجارى
به نوشته روزنامه اتحاد ، ايران و روسيه شوروى امروز جلسه مهمى درباره انعقاد قرارداد تجارى تشكيل دادند و مذاكرات با تفاهم پيش مىرود . « از قرار آنچه كه شنيده مىشود قرارداد به همين زودى امضا خواهد شد . » 11
* توسل والى پشتكوه به ملك فيصل
[ تصوير ] فيصل
بنابر آنچه كه منابع انگليسى نوشتهاند ، والى پشتكوه در برابر محدوديتهايى كه دولت ايران براى او فراهم كرده در بغداد به ملك فيصل متوسل شده ، از او يارى خواسته است . سر پرسى لورن معتقد است كه در اين زمان دولت انگليس نمىتواند امكاناتى در اختيار سران محلى قرار دهد كه احيانا عليه دولت مركزى استفاده شود . لورن با ارسال اين نظر به وزارت امور خارجه كشور متبوعش خواستار پاسخ آنان شد كه مورد تأييد قرار گرفت . 12
هامش
( 1 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 19 ، صص 5 و 6 .
( 2 ) . همان ، پ 10 ، ص 69 .
( 3 ) . همان ، پ 20 ، صص 71 و 72 .
( 4 ) . حبيب اللّه خان رشيد الممالك خلخالى متولد حدود 1875 م / 1292 ق برادر امير عشاير از رؤساى ايل شاهسون و رئيس طايفه شاطرانلو بود . وى با اينكه اتحاد سوم را در ماسوله با ميرزا كوچك خان جنگلى منعقد نموده بود در نتيجه احساس ضعف قواى جنگل و يقين به اينكه دولت آنها را راحت نگذاشته و حتما از بين خواهد برد ، از فرصت استفاده كرده ، براى تأمين آينده خود و خدمت به دولت به كمك سردار مقتدر طالشى موضوع اتحاد را زيرپا گذاشت و حاضر شد قواى خود را در كنار قواى دولتى براى جنگ با جنگليها به گيلان اعزام كند ، اما بعد از خاتمه نهضت جنگل دولت از لحاظ محو آثار ملوك الطوايفى و خلع سلاح ايلات و عشاير ، بلافاصله با ايلات ايران شروع به زدوخورد و در دفعه اول ايلات شمال و مقدم بر همه آنها ايل شاهسون و مخصوصا رشيد الممالك و برادر وى امير عشاير را مطمح نظر قرار داد . رشيد الممالك بعد از نبرد مختصر به ناتوانى خويشتن پىبرده از راه آستارا به روسيه رفت . در بادكوبه ، او به كمك حاج احمد كسمايى و تعدادى از انقلابيون كه از گيلان رفته بودند يكى دو نفر از سران انقلاب روسيه و آذربايجان را با خود همراه و آنها را متقاعد نمود كه با مختصر نيرو و كمك از طرف آنان مجددا او و حاج احمد ، انقلاب را در گيلان و خلخال برپا كنند . روزى در يكى از سخنرانيهاى عمومى جمعى از كارگزاران بادكوبه كه همه خلخالى و اغلب از ظلم و تعديات شاهسونها از ولايت خود فرار كرده بدانجا رفته بودند رشيد الممالك را شناخته و بعد از دشنام زياد خواستند او را بكشند . وى به ناچار با چادر زنانه از بادكوبه فرار كرده ، مجددا به ايران مراجعت نمود و مدتى در خلخال منزوى گرديد تا اينكه از طرف دولت به كرمانشاهان تبعيد شد و در آنجا وفات يافت . ( گيلك ( خمامى ) ، تاريخ انقلاب جنگل ، ص 486 ؛ فورتسكيو ، رجال تهران و برخى ولايات شمال غرب ايران ، ص 112 ) .
( 5 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 1 ، ص 97 .
( 6 ) . روزنامه اقدام ( بيدار ) ، شم 107 ، ص 2 .
( 7 ) . همانجا .
( 8 ) . روزنامه ايران ، شم 1334 ، ص 2 .
( 9 ) . همانجا .
( 10 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 10 ، صص 117 و 118 .
( 11 ) . روزنامه اتحاد ، س 2 ، شم 87 ، ص 2 .
( 12 ) .FO E 2632 / 2632 / 34