زحمات فراوان براى گسترش اين علم از طرف وزارت معارف به او داده شد . 9
* درباره آنوش گرگانرودى
بنابر آنچه كه غلامحسين سالار انتظام كفيل اركان حرب لشكر مركز از قول سليمان پاشا خان نوشت « آنوش گرگانرودى از انقلابيون [ - در اينجا خرابكار ] گذشته مقيم رشت و از كاركنان بالشويكها . . . فعلا در گرگانرود به وسايل خفيه مشغول عمليات [ است . ] اخيرا به وسيله معتمد همايون رشتى با قونسولگرى [ روسيه ] داخل مذاكره گرديده » [ است . ] موضوع پس از انعكاس به وزير جنگ ، از طرف رضا خان چنين پاسخ داده شد كه سليمان پاشا خان به اقدامات خود ادامه دهد « و در هر موقع از مطالب مهمه آنجا مرا مستحضر » كند . 10
* تشكيل مدرسه تلگراف بىسيم در تاشكند
يك ايرانى با ايجاد مدرسهاى براى آموزش تلگراف بىسيم در تاشكند موفق شده 12 نفر شاگرد ايرانى را با اين فن آشنا كرده ، فارغ التحصيل كند . 11
[ تصوير ] نمايى از تاشكند قديم
* خوددارى از صدور حوالجات
اداره مستشارى وزارت ماليه به اداره كل محاسبات دستور داد كه از صدور هرگونه حوالجات خوددارى كند تا دستور بعدى برسد . همچنين پيش از ظهر امروز دكتر ميلسپو از تشكيلات نظميه تهران ديدن كرد . 12
* فعاليتهاى حاكم جديد آستارا
بنا به گزارشى كه امروز از آستارا رسيده است صادق الملك نايب الحكومه جديد آستارا پس از ورود به شهر موفق شده است ضمن حلوفصل مسائل ميان بازرگانان و گمرك ، پل بين آستاراى ايران و آستاراى روس را كه مدتى بسته بود ، بگشايد ؛ و عبورومرور از سر گرفته شد . 13
* شرق در جرايد غرب
روزنامه عراق بغداد در شماره امروز خود با استناد به مطالب جريده مورنينگ پست لندن درباره ايران مقالهاى با عنوان « الشرق فى جرائد الغرب » درباره وجود هرجومرج در جرايد ايران كه بدون ملاحظه عليه انگليس مطالبى به چاپ مىرسانند ، درج كرد . روزنامه عراقى از قول مورنينگ پست نوشت كه مداخله انگليس در ايران ضرورت دارد ، چرا كه موقعيت فعلى ايران آبستن حوادث غيرقابل پيشبينى است .
خزانه خالى كه اميد پر شدن آن نيست ؛ و ضديت وزير جنگ با مجلس ؛ و فعاليت بلشويكها دلايلى است كه به زودى ايران دچار گرفتارى ديگرى خواهد شد . « محل تعجب است كه چگونه ملت با اين وضع صبر كرده است . ولى البته صبر آنها روزى تمام خواهد شد و اگر وسايل مقتضيه را اتخاذ نكنيم نخواهيم فهميد كه چه تغييرات مخربى بر امور ادارى وارد خواهد آمد و حالت حاضرهء ايران ، انگليس را مجبور مىكند كه در آتيه نزديكى تدابيرى براى اعاده تمام موقعيت خود با ايران اتخاذ كند . » اين روزنامه آشكارا از مواضع ضد انگليسى برخى از جرايد انتقاد كرد و با تعجب نوشت كه « مثل رضا خان شخص مقتدرى پيدا شد و او هم از قرار معلوم نتوانسته است نفوذ خود را بر ارباب جرايدى كه از دايره قانون خارج شدهاند اجرا بدارد . » 14
* اطمينان دادن لورن به قوام السلطنه از عدم تهاجم روسيه
سرپرسى لورن وزير مختار روسيه از ديدارش با قوام السلطنه رئيس الوزراء براى كرزن نوشت . در اين ديدار قوام السلطنه به لورن گفته است كه روابط ميان او و سفارت روسيه در حالت تعليق است و اين سفارتخانه همچنان خواهان بركنارى دولت او است . لورن امروز به وزير خارجه كشورش اطلاع داد كه به قوام السلطنه توصيه كرده محكم بايستد ، اما درباره تعرفههاى گمركى رفتارى آشتىجويانه داشته باشد . « او نگران اقدام نظامى روسيه است ، اما با دانستن ديدگاه شخصى من مبنى بر اينكه اوضاع داخلى روسيه در حال حاضر چنين اقدامى را مشكل مىنماياند ، به نظر مىرسد آسوده شده است . » 15
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1273 ، ص 1 .
( 2 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 97 ، ص 2 .
( 3 ) . همان ، ص 3 .
( 4 ) . همانجا .
( 5 ) . همانجا .
( 6 ) . روزنامه ايران ، شم 1272 ، ص 2 .
( 7 ) . همانجا .
( 8 ) . همانجا .
( 9 ) . همانجا .
( 10 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، س 1301 ، سند شم 3717 و 3718 . چند روز بعد از رشت خبر رسيد كه سليمان پاشا خان يك نوجوان 14 ساله است و با آنوش ضديت دارد . در اين گزارش قيد شده بود كه آنوش اخيرا اقدامى عليه دولت نكرده ، با اين حال تحت نظر است ( همان ، پ 19 ، ص 35 ) .
( 11 ) . روزنامه ايران ، شم 24 ، ص 1 .
( 12 ) . روزنامه اتحاد ، شم 268 ، ص 3 .
( 13 ) . همان ، شم 269 ، ص 2 .
( 14 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 230 تا 232 - 2 - 16 - 1301 .
( 15 ) .FO E 13835 / 7 / 34 .