است كه وى به واسطه گرماى هوا و انقلابات مرزى حركت نمىكند و در باغ مرحوم عباس خان چادر زده ، متوقف است .
« . . . دولت ايران پنجاه هزار تومان مخارج كميسيون را نقد به مستشار الدوله داده ؛ علاوه در هر بلدى روزى صد تومان فوق العاده دولت مىدهد . نمايندگان روس هم در قونسولگرى منزل دارند . حركت ايشان از راه گموشتپه و حسينقلى و چكشلر خواهد بود . هر آينه چندى تكدر نقص قرارداد بنمايند ممكن است روسها بگويند گماشته ما اجازه نداشته ، لاكن دولت ايران نمىتواند بگويد وزير مملكت ما [ مستشار الدوله ] اجازه نداشته است . » 5
* تغييرات در خليفهگرى ارامنه
هيأت نمايندگان ارامنه تهران در نامهاى كه امروز به وزارت امور خارجه نوشت با اشاره به نامهاى كه از خليفهگرى كل ارامنه ايران و هندوستان به عموم كشيشهاى جلفاى اصفهان رسيده و آنها به اين هيأت ابلاغ كردهاند ، « خليفه آرسن از مقام نيابت خليفهگرى كل ارامنه ايران و هندوستان منفصل و متمنى است بعد از اين ايشان را به اين سمت نشناسند . » 6
[ تصوير ] جلفاى اصفهان و كليساى معروف وانك
* مراسم رژه در استرآباد
در ادامه رژه قشون و نمايش قدرت در شهرهايى چون شيراز ، امروز قواى نظامى استرآباد نيز از سربازخانه خارج شده و در خيابان جنب پادگان صف كشيده بهطورى كه ادامه صف از دروازه خارج شد . ابتدا سرتيپ محمد حسين خان با يك دسته نظامى وارد شد و پس از سلام و سان با اجراى موزيك پياده نظام و سپس توپخانه و سوارهنظام رژه رفتند . در اين مراسم سواران تركمن كه به تازگى به استخدام قشون درآمدهاند نيز ديده مىشدند . 7
هامش
( 1 ) . روزنامه اتحاد ، شم 252 ، ص 2 .
( 2 ) . همانجا .
( 3 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 82 ، ص 2 .
( 4 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 46 - 5 - 33 - 1301 .
( 5 ) . پورشالچى ، قزاق : عصر رضا شاه . . . ، ص 837 .
( 6 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 3 - 7 - 48 - 1301 . شواهد موجود حاكى از اين است كه ارامنه در نيمه دوم قرن هجدهم ميلادى در زمان كريمخان زند از جلفاى اصفهان به تهران آمده ، سكونت يافتند . چند سال بعد عدهاى هم از تبريز به تهران كوچ كردند . در اين زمان سه حوزه خليفهگرى در ايران تشكيل شده ، امور مربوط به ارامنه را سامان مىداد . اين سه حوزه عبارتند از 1 . حوزه خليفهگرى ايران - هندوستان ( حوزه جلفاى اصفهان ) ؛ 2 .
جامعه ارامنه كه ابتدا به حوزه يادشده وابسته بود و پس از جدايى از آن و مستقل شدن به نام شوراى جامعه كار خود را ادامه داد ؛ 3 . خليفهگرى ارامنه تهران . از ميان آنها حوزه خليفهگرى ارامنه تهران اهميت دارد كه در اوايل سده بيستم ميلادى ابتدا بهطور موقتى سازماندهى شد و يكى از كشيشان ارشد به عنوان خليفه به تهران آمد . چندى بعد نيز يك اسقف بر مسند خليفه ارامنه تهران نشست . در اواسط همين سده ساختمانى به عنوان شوراى خليفهگرى ارامنه تهران بنا گرديد و هيأتى منتخب از جمع عمومى نمايندگان ارامنه تهران اساسنامه آن شورا را تهيه و تدوين كردند .
( 7 ) . روزنامه اتحاد ، شم 253 ، ص 2 .