امن عام ؛ ميرلوآ صديق قادرى پاشا ، مفتش حكومت كردستان ؛ رئيس عدليه هنوز معرفى نشده است . 7
* اتهام به اختلاس
حكمران رشت مىگويد ماژور مدبر الملك در زمان رياست خود بر نظميه اين منطقه 23 هزار تومان از اداره ماليه دريافت كرده و بىآن كه حسابى پس بدهد به حكومت لاهيجان منصوب شده و اكنون با شاكيان فراوان روبهروست . تحقيقات نشان داده كه وى حقوق پنج ماهه آژانها را نداده است . اما مدبر الملك مدعى است هفت هزار تومان حقوق به آژانها داده و 16 هزار تومان بقيه را هم هزينه كرده است . 8
* فرزند سپهدار اعظم در راه آلمان
فتح اللّه اكبر ( سپهدار اعظم ) ، امروز در نامهاى به سيد حسن تقىزاده ، رئيس هيأت اعزامى ايران به مسكو ، خبر داد كه محسن ، پسرش را براى تحصيل راهى آلمان كرده تا از راه مسكو به آن كشور برود . « تحت رياست عاليه حضرتعالى هيأتى به نام هيأت سرپرستى محصلين ايرانى در برلن تشكيل شده است . » سپهدار اعظم نوشت كه خرج ساليانه طبق اعلام پيشين براى هر محصل ايرانى شصت ليره است ؛ « يكصد ليره به اسم حضرتعالى برات گرفته لفا تقديم داشتم كه در صندوق هيأت سرپرستى محصلين امانت گذارده شود . هر وقت باز پول لازم شد به بنده اطلاع دهند ، فرستاده شود . » 9
[ تصوير ] فتح اللّه اكبر ( سپهدار رشتى )
* مرگ سردار مقتدر طالش
روزنامه اتحاد در شماره امروز خود خبر داد كه سردار مقتدر طالش در خلخال ناگهانى فوت كرده ، جنازه او را از خلخال به طالش بردهاند . 10
هامش
( 1 ) . ابراهيم سعيد العلماء شمس لاريجانى به سال 1286 ق در شهر آمل به دنيا آمد . تحصيلات مقدماتى و علوم قديمه را در زادگاهش فراگرفت . سپس در سال 1312 ق براى تكميل تحصيل به تهران آمد و در آنجا فقه ، اصول ، علوم فلسفه و منقول را از محضر استادانى همچون شيخ على مدرس نورى ، ميرزاى جلوه ، ميرزاى آشتيانى و حاج شيخ عبد النبى نورى بهره برد . او در سال 1316 ق با اجازه بعضى از علماء به مديريت خود مدرسه قدسيه را كه بعدها به اقدسيه تغيير نام يافت تأسيس كرد و افزون بر اين كلاس شبانه نيز داير نمود و در آن به تدريس حقوق بين المللى و حقوق اساسى پرداخت . او در كلاسهاى تدريس ، اذهان محصلين را به تغيير رژيم حكومت و گسيختن زنجير استبداد و لزوم مشروطيت متوجه ساخته ، اغلب رسالههاى ملكم خان را بدون اسم بردن صاحب آن به شاگردها ديكته مىداد . با بلند شدن صداى مشروطيت در انجمن اتحاديه طلاب به همراه جمال الدين واعظ و ملك المتكلمين به عنوان عضو عامل و مؤثر خدماتى به مشروطه نمود و در ترغيب و تشويق ديگران نسبت به تأسيس بانك ملى همت به كار بست . او با بردن شاگردان مدرسه اقدسيه به مجلس و ايراد سخنرانى در همين قضيه وكلاى مجلس را نيز تحت تأثير قرار داد . سعيد العلماء پس از دولتى شدن مدارس ، آموزشگاه اقدسيه را به وزارت معارف و اوقاف واگذار نمود و چند سالى خود مديريت مدرسه سيروس ، تجارت و عضويت شوراى عالى فرهنگ و رياست اداره تحقيق اوقاف را برعهده گرفت . او بعدها به علت كسالت مزاج از خدمت دولت بازنشسته شد و سرانجام در 1333 ش درگذشت . از آثار مكتوب به جا مانده از وى مىتوان به جواهر الايمان در اصول عقايد ، ترجمهء انجيل برنابا از عربى به فارسى ، تعليم الحروف و تركيب الحروف و مقابله و تصحيح كتاب منازل السائرين خواجه عبد اللّه انصارى با همكارى ميرزا محمد طاهر تنكابنى اشاره كرد . ( مشار ، مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى ، ج 1 ، ص 67 ؛ اثرآفرينان ، ج 3 ، ص 245 ؛ شايان ، شرح حال رجال معاصر مازندران ، صص 16 - 14 ) .
( 2 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 83 ، ص 1 .
( 3 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 98 - 6 - 15 - 1301 .
( 4 ) . همان ، 4 - 34 - 32 - 1301 .
( 5 ) . « بالاخره انگليسها براى رفع غايله و اسكان اكراد صلاح ديدند كه يك نوع استقلال به آن مملكت داده و شيخ محمود را به حكومت كردستان انتخاب نمودند . مشار اليه از خانواده نجيب كردستان و از اولاد كاكا احمد شيخ است . اكراد نسبت به اين خانواده عقيدت و ارادت دارند و خود شيخ محمود هم مانند اسلاف خود دعوى طريقت و ارشاد مىكند و نزد اكراد متنفذ و محترم است . انگليسها اين شخص را نفى و تبعيد كرده بودند . تقريبا يك ماه قبل او را مرخص و حكومت كردستان را به وى واگذار كردند . در وقت اغتشاش كردستان كه انگليسها مجبور به عقبنشينى شده بودند ، برادر او شيخ قادر را به حكومت آنجا منصوب نمودند . عشاير اكراد از شيخ محمود استقبال شايانى نموده از حكومت او اظهار بشاشت و خوشوقتى نمودند و صاحبمنصبان نظامى اكراد كه در قشون عراقى مستخدم بوده اغلب خارج و داوطلبانه مهياى دخول در خدمات نظامى كردستان شدند . فعلا كليه ادارات كردستان از مأمورين اكراد تشكيل يافته ، فقط يكى دو نفر مستشار انگليسى با شيخ محمود خواهد بود . بيرق تازه كردستان پارچه سبز مستطيلى است كه ماه سرخ و ستاره سفيدى در ميان دارد . كردستان به اين تمهيد از عراق عرب مجزا شده و سابق بر اين هم اسما جزو عراق ولى مراجعات آن مستقيما با اداره كميسر عالى انگليس بود . على الظاهر صفحه كردستان از حكومت شيخ محمود تسكين يافته تا بعد چه پيش آيد . خوب است اولياى دولت بذل توجهى به كردستان ايران فرموده ، مجال به حريف ندهند كه افكار عشاير سرحدى را مسموم و آنها را به دعوى استقلال و منضم شدن به حكومت مستقله كردستان تحريك نمايند . » ( اسناد وزارت امور خارجه ، 79 - 11 - 47 - 1301 ) .
( 6 ) . روزنامه اقدام ، شم 88 ، ص 2 .
( 7 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 63 - 11 - 47 - 1301 .
( 8 ) . روزنامه ايران ، شم 1244 ، ص 3 .
( 9 ) . نامههاى تهران . . . ، صص 77 و 78 .
( 10 ) . روزنامه اتحاد ، شم 253 ، ص 2 .