تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى ) — صفحة 381

مساهمون:

ص٣٨١
يك نمايندگى سياسى در آنجا ضرورت دارد و نيز اين كار براى دريافت منويات آنها درباره كردستان ايران هم مفيد است . 15
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1223 ، صص 1 و 2 . ( 2 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 18 ، ص 61 . ( 3 ) . همان ، پ 4 ، صص 78 تا 80 . ( 4 ) . فيصل بن حسين پادشاه عراق معروف به ملك فيصل اول فرزند سوم شريف حسين ، شريف مكه ، در مه 1883 در مكه متولد شد . در قسطنطنيه تحصيل كرد . سپس به نمايندگى از جده در پارلمان عثمانى عضويت يافت . در جنگ جهانى اول از 1914 تا 1916 م در ارتش عثمانى در سوريه خدمت كرد و سپس به عربستان گريخت . او در نقشه خود براى سلطنت بر كليه سرزمينهاى عربى امپراطورى عثمانى موفقيتى كسب نكرد . در 1920 م با حمايت انگليسها ، كنگره ملى سوريه او را به سلطنت رساند . بدين ترتيب قسمتى از آرزويش جامهء عمل پوشيد اما در همان سال بعد از پيمان سور( SEVR )كه ميان فرانسه و انگلستان در خصوص تقسيمات جغرافيايى سياسى خاورميانه به امضاء رسيد ، سوريه تحت الحمايه فرانسه شد و ملك فيصل تحت فشار فرانسوىها ، مجبور به ترك سوريه شد . پس از تأسيس كشور عراق ، بيشتر با تحريك گ . بل داوطلب سلطنت عراق شد و اين بار نيز با حمايت انگليسها ، به عنوان پادشاه عراق انتخاب گرديد و در 1921 م به سلطنت رسيد . فيصل در دوران حكومتش تا پايان قيمومت انگلستان بر عراق ( اكتبر 1932 ) ، فعالانه با انگلستان همكارى كرد . سرانجام در هفتم سپتامبر 1933 در 50 سالگى بر اثر انسداد شرايين در سوييس درگذشت . پس از وى فرزندش غازى بن فيصل عهده‌دار حكومت عراق شد . ( ساجدى ، مشاهير سياسى قرن بيستم ، صص 314 و 315 ؛ دايره المعارف فارسى ( مصاحب ) ، ج 2 ، ص 1970 ) . [ تصوير ] ملك فيصل ( 5 ) . روزنامه اتحاد ، شم 238 ، ص 3 . ( 6 ) . پس از پايان جنگ جهانى اول ، ويلسون رئيس جمهور امريكا در كنفرانس صلح ورساى چهارده اصل را مطرح كرد كه اصل چهاردهم آن درباره تشكيل جامعه ملل بود . به دليل اهميت تشكيل اين سازمان در 18 ژانويه 1919 نمايندگان 32 كشور جهان بدون حضور امريكا و روسيه در ژنو گرد آمدند تا در مورد تأسيس سازمانى بين المللى كه مدافع استقلال كشورهاى جهان و حافظ صلح و امنيت بين المللى باشد ، تصميم بگيرند . بعد از اين گردهمايى ، در 10 ژانويه 1920 م جامعه ملل تأسيس شد و مقر آن در ژنو قرار گرفت . نخستين اجلاس مجمع جامعه ملل در همين سال تشكيل شد تا به رفع مشكلات كشورهاى عضو كمك كند . اما بعدها با خروج ژاپن ، ايتاليا و آلمان ، جامعه ملل وجودش بىاثر شد و در سال 1946 م بعد از بيست و شش سال فعاليت به دليل ناكامى در برقرارى صلح جهانى جاى خود را به سازمان ملل متحد داد . ( 7 ) . روزنامه اتحاد ، شم 238 ، ص 3 . ( 8 ) . همان‌جا . ( 9 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 21 - 4 - 23 - 1302 . دكتر امير خان از اجزاء نظميه و محب السلطان از منشيان ژاندارمرى يا امنيه بود . بهاييان اخبار تابعين خود را به لندن فرستاده ، از لندن به امريكا منتقل مىشد تا از آن طريق دولت ايران نسبت به مواضع خود در قبال اين فرقه تحت فشار قرار گيرد . ( 10 ) . روزنامه ايران ، شم 1222 ، ص 4 . ( 11 ) . روزنامه اتحاد ، شم 239 ، ص 2 . برخى از روزنامه‌ها در وصف مرحوم محمد تقى خان پسيان مقاله نوشته يا اشعارى چاپ كردند . براى نمونه عارف شعر بلندى براى پسيان ساخت كه بخشى از آن چنين است :به سر چه خاك به جز خاك تعزيت ريزم * به كشورى كه مصيبت زمامدار من است بدان محرم ايرانى اول صفر است * كه قتل نادر ناكام نامدار من است فشار مرگ كه گويند بهترين پس مرگ * به من چه ، من چه كنم ، روح در فشار من است تدارك سفر مرگ ديد عارف و گفت * در اين سفر كلنل چشم انتظار من است .( ذاكر حسين ، ادبيات سياسى ايران . . . ، ج 1 ، ص 570 ) . شهادت كلنل پسيان در اول صفر 1340 رخ داد . ازاين‌رو مجلس ختم او در مسجد شيخ عبد الحسين با سالگرد قمرى صورت گرفته است . اما در سالگرد شمسى نيز مراسمى در مشهد برگزار شد كه در يازدهم مهر آمده است . ( 12 ) . روزنامه ايران ، شم 1224 ، ص 2 . ( 13 ) . روزنامه شفق سرخ ، س 1301 ، شم 70 ، صص 1 و 2 . ( 14 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، س 1301 ، سند شم 3739 . ( 15 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 99 - 11 - 47 - 1301 .