هرچه زودتر اين وجه را با وجوه ديگر حواله فرمايند . » 6
* ردوبدل چهار تلگرام بين ايران و امريكا
در ادامه مكاتبات قوام السلطنه رياست وزراء و حسين علاء وزير مختار ايران در امريكا امروز چهار تلگرام بين آنها ردو بدل شد كه سه تلگرام از آن علاء بود . علاء در اين مراسلات با لحنى عاجزانه به قوام نوشت كه چرا شرايط كمپانى نفت استاندارد را نمىپذيريد ؟ « جسارت مىكنم كه متأسفانه ترتيبى كه دولت در تحت فشار اختيار كردهاند سابقه ندارد و محل تعجب و علامت ضعف قوه مجريه است . . . هر روزه شرايط طالبان امتياز ( استاندارد و سينكلر ) را به يكديگر جلوه دادن و آن را به مسابقه گذاشتن اسباب بىاعتبارى دولت » خواهد بود . 7 وى نظر ميلسپو را نسبت به سينكلر مثبت ندانست و يادآور شد كه شرايط جديد پيشنهادى نتوانسته است عقيده مثبت او را از استاندارد دور كند . 8 علاء در تلگرام سوم خود وضعيت فعلى را قابل تحمل ندانست و آمدن خود را به ايران موقتا واجب دانست . 9
* نامه قوام السلطنه به تقىزاده
قوام السلطنه رئيس الوزراء امروز در پاسخ به نامه سيد حسن تقىزاده رئيس هيأت اعزامى ايران به مسكو ، نوشت كه « مخلص براى نيل به مقاصد مهمترى از به دو تشكيل كابينه سعى كرده است پارهاى تقاضاهاى غيرمهم سفارت روس را انجام داده و در مذاكرات و مكاتبات حتى الامكان لحن ملايمى اختيار شده است . . . روابط موجوده فيما بين وزارت خارجه و سفارت روس ظاهرا خيلى دوستانه . . . است . مسيو شومياتسكى هم تاكنون شخصا متين و جدى به نظر مىآيد و اشخاصى كه ميل و اراده خود را بر مسيو روتشتين تحميل مىكردند از قرار معلوم ديگر در سفارت راهى ندارند . » 10
[ تصوير ] تقىزاده و نواب
* اظهار اطاعت سالار منصور آلارلو
بنا به گزارش رسيده از اردبيل امروز نجفقلى خان سالار منصور آلارلو با عدهاى از سواران خود به اردبيل آمد و نسبت به حكومت مركزى اظهار اطاعت كرد . وى در ديدارى با رئيس قواى نظامى و حاكم اردبيل قول داد كالاهاى به سرقت رفته از پست كنسولگرى را از برادرش يد اللّه خان بگيرد و تحويل دهد . 11
* تجاوز به خاك ايران و قتل چند زن و بچه
بنا به گزارش كارگزارى اردبيل ، در تجاوز روسيه به خاك ايران ، چند « زن و بچه كه براى استرداد اموال منهوبه خود به آن طرف سرحد رفته بودند » كشته شدند . وزارت امور خارجه در نامهاى به وزارت داخله خواستار رسيدگى به ريشه اين عوامل يعنى تعرضات شاهسونها و خودسريهاى آنها شد . وزارت داخله هم در پاسخ نوشت كه از اين نوع اقدامات فروگذارى نكرده اما لازم است آن وزارتخانه نيز در اين باب به سفارت مسكو در تهران تذكراتى بدهد و از اقدامات مستقيم روسها در مرزهاى شمالى پرهيز دهد . بنا به آنچه در حاشيه اين نامه نوشته شده كشتار زن و بچه در ناحيه بيلهسوار رخ داده و در اين مورد به مسكو هم تلگرافى شده تا موضوع را پىگيرى كنند . 12
هامش
( 1 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 2 ، صص 36 و 37 .
( 2 ) . قطور ، ناحيه مرزى ميان ايران و تركيه و نام يكى از دهستانهاى بخش حومه شهرستان خوى در آذربايجان غربى ؛ از شمال به دهستان الندو و از جنوب هم به كرهسنى و مرز تركيه محدود است . اين منطقه كوهستانى سردسيرى است كه رودخانهاى نيز به همين نام با عنوان « قطورچاى » از كوههاى تركيه سرچشمه مىگيرد و از سمت روستاى راضى وارد خاك ايران مىشود . اين رود مهمترين رودخانه اين بخش بوده . پس از الحاق با چند رودخانه محلى به سمت شهرستان خوى حركت مىكند . شغل عمده اهالى قطور گلهدارى و عمده محصولات آن روغن ، پشم و جزئى غلات است . پيشتر همه راههاى ارتباطى در اين ناحيه مالرو و صعب العبور بوده ، تنها راهى كه ارابهرو بود ، در امتداد « دره قطور » قرار داشت .
( دايره المعارف فارسى ( مصاحب ) ، ج 2 ، ص 2068 ؛ لغتنامه دهخدا ، ج 11 ، ص 15561 ) .
( 3 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 18 ، ص 29 . تاريخ اين نامه در سرصفحه سند 6 ايلول 1340 نوشته شده است كه به احتمال زياد سال 1341 درست است . زيرا مفاد نامه نشان مىدهد كه نيروهاى ايران در مناطقى كه پيش از اين تحت سيطره اتباع سيميتقو بود مستقر شدهاند و در سال 1340 اين امكان وجود نداشته است . ديگر آنكه سال قمرى به تازگى تحويل شده و به احتمال زياد بنابر عادت نگارش يك سال گذشته به جاى 1341 ، 1340 نوشته شده است .
( 4 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 137 تا 140 - 11 - 47 - 1301 . « اغتشاش كردستان براى انگليسها يك مسئله بغرنجى شده . قريب سه ماه است كه عشاير اكراد با قواى امنيه عراق و قشون نظامى انگليس مشغول جنگ و زدو خورد هستند . غايله آنجا هنوز رفع نشده و معلوم نيست به اين زودى بر طرف شود . آنچه سرّا از بعض مأمورين شنيده مىشود و مندرجات جرايد نيم رسمى عراق هم آن را تأييد مىكند عشاير اكراد به كلى از تبعيت و زيردستى انگليس متنفر و با اشخاصى كه طرفدار انگليس هستند غالبا اظهار مخالفت مىكنند و آنها را دشمن و خائن وطن مىشمارند ؛ حتى اسمعيل آقا سيميتكو را كه معروف است با انگليسها روابطى دارد تقبيح بلكه تكفير مىكنند و به همان اندازه كه از انگليسها نفرت دارند به واسطه تعصب مذهبى به تركها اظهار تمايل مىنمايند . مأمورين و جاسوسان ترك چون زمينه مساعدى در كردستان يافتهاند در اجراى تبليغات كوتاهى نمىكنند و عشاير را در جزو بر ضد انگليسها تحريك و تحريض مىنمايند . چندى قبل بهطورى كه در ضمن راپورت نمره 252 عرض شد كه دو نفر صاحب انگليس را در منطقه سليمانيه به قتل رسانيدند و به تازگى هم در اطراف رواندوز دو نفر صاحب ديگر را كشتهاند و در هرجا فرصت را مساعد بيابند مأمورين انگليس را مىكشند و چون مملكت ايشان تمام كوهستان و سنگلاخ است و موانع طبيعى دارد از براى سوق اردوى نظامى مساعد نيست از اين جهت انگليسها تاكنون به رفع غايله و اعاده نظم و امنيت آنجا موفق نشدهاند . هرچند اخبار كردستان در اينجاها به واسطه سانسور خيلى كم مىرسد ولى آنچه