مهاجرت نموده ؛ از راه انزلى وارد تهران شده » است . رئيس تأمينات آذربايجان كه همراه دو نماينده حفظ الصحه از او بازجويى مىكردند ، نوشتند كه دكتر ليون در صفحات آذربايجان مسافرتهايى داشته و خود را به عنوان يك پزشك معرفى و در مراكز درمانى گوناگون كار كرده ، و اسم واقعى او « نينا » است . نينا در بيمارستان روسها در حسنآباد تهران زخمبندى مىكرده ، بعد به اصفهان مىرود و در بيمارستان « دكتر اسكات » كار مىكند . از آنجا به قم رفته در اين شهر طبابت مىكند . سپس به تهران و از آنجا به قزوين مىرود . در قزوين در « مريضخانه حاجى محمد على آقا » خادمه مىشود .
تبريز مقصد بعدى او بوده . از راه زنجان به تبريز مىرود . در تبريز با مأمور سياسى انگليس و امريكا ملاقات مىكند . مدتى در مراغه به درمان بيماران مىپردازد . سپس به ميانه مىرود و از آنجا به سراب . در اين دو شهر با معرفى خود به عنوان يك پزشك كارهاى درمانى مىكند . سيصد و پنجاه تومان پول او در سراب توسط صاحبمنصب نظامى آنجا مصادره مىشود . او كه لباس مردانه مىپوشيد و خود را اسد اللّه خان معرفى مىكرد در توجيه اين تغيير نام مىگويد كه نام اسد اللّه خان را رئيس نظاميان ميانه به او داده كه در واقع همان ترجمه ليون ( شير ) است . محمد ميرزا رئيس تأمينات در پايان گزارش خود چنين نتيجهگيرى مىكند كه « جوابهاى بىربطى كه در استنطاق به مستنطق داده و همچنين تغيير لباس و اسم و مذهب ، ظن قوى به عامل سياسى بودن مشاراليها مىرود . » 6
* قدردانى رضا خان از فرماندهان آذربايجان
رضا خان وزير جنگ و فرمانده كل قشون به مناسبت تصرف سلماس و قلعه چهريق از فعاليت و سرعت عمل سرتيپ امان اللّه ميرزا رئيس كل اركان حرب و فرمانده قواى آذربايجان و نيز صاحبمنصبان و سربازانى كه در اين عمليات شركت داشتند قدردانى كرد . 7
هامش
( 1 ) . مؤسسه تاريخ معاصر ايران ، سند شم ن - 11168 .
( 2 ) . اسنادى از امتياز نفت شمال . . . ، صص 157 و 158 .
( 3 ) . همان ، صص 174 و 175 .
( 4 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 2 - 4 - 49 - 1301 .
( 5 ) . همان ، 14 و 12 - 16 - 1301 . جزئيات اين موضوع از زبان اسناد انگليسى در 18 تيرماه آمده است .
( 6 ) . همان ، 11 و 10 و 9 و 8 - 6 - 31 - 1301 .
( 7 ) . گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهى . . . ، ج 1 ، ص 23 .