جمعه 2 شهريور 1301 / 25 اوت 1922 / 1 محرم 1341
* انعكاس نظر مخالف ميلسپو به ايران در معامله با سينكلر
حسين علاء وزير مختار ايران در امريكا امروز نظر ميلسپو را كه در آستانه حركت به ايران است در مخالفت با عقد قرارداد بين ايران و كمپانى سينكلر به اطلاع قوام السلطنه رياست وزراء رساند .
وى از قول ميلسپو نوشت كه بايد پيشنهادهاى آن شركت نفتى را جامع الاطراف ديد . « در اين موقع مهم لازم است دولت شما مواظب باشد نيكنامى خود را در امريكا برقرار و ثابت نمايند كه طريقهء عملشان مطلقا عادلانه و حسابى است . . . مقتضى نيست امتياز به سينكلر داده شود تا اينكه استاندارد » موقعيتى براى طرح مطالب خود در تهران بيابد و يا اينكه من ( ميلسپو ) از شرايط امتياز و قرض سينكلر مطلع شوم . 1
* شرايط الغاى كاپيتولاسيون از نظر علاء
در نامهاى كه امروز حسين علاء به وزارت امور خارجه نوشت ، با توجه به به مكاتبهاى در ماه خرداد ، خواستار اصلاح عدليه با توجه به قوانين مدنى ، جنايى و حقوقى « دول متمدنه » شد . او نوشت رفع كاپيتولاسيون فقط با اصلاحات قضايى ممكن است . دول خارجى اگر اصلاحات قضايى ايران را مشاهده كنند تقاضاى اجراى كاپيتولاسيون براى اتباع خود را نخواهند كرد . « اصلاحات مزبوره گذشته از اينكه براى جلب موافقت دول به متروك داشتن كاپيتولاسيون لازم است ، براى استخلاص مملكت از فقر و فلاكت و رفع بحران اقتصادى كمال فوريت را دارد . . . بنده متعجب هستم قوانين مدنى و جنايى و حقوقى كه مدتى قبل در شرف اتمام بود چطور تكميل نشده و از مجلس نگذشته است . پس فايده وجود مسيو پرنى و ساير معلمينى كه از فرانسه اجير كردهايد چيست ؟ » 2
* آوارگان اروميه در برابر وزارت ماليه
242 نفر از مهاجران و آوارگان اروميه به علاوه 226 نفر ديگر كه از يك ماه و نيم پيش تاكنون چه با تحصن در مجلس شوراى ملى و چه با شكلهاى ديگر ابراز تظلم مىكردند ، اينك در برابر وزارت ماليه اجتماع كرده « مطالبه قوت لايموت مىنمايند و ابدا كسى به آنها اعتنا نمىكند . » 3
* لقبهاى جديد
برطبق اسناد ثبت شده در « دفتر مخصوص شاهنشاهى » ميرزا محمود افتخار التجار كردستانى ساكن سقز به وكيل الرعايا تغيير لقب داد . همچنين آقا بزرگ خان به ناصر ديوان ملقب شد و لقب صدر العلماى خلخالى به دليل فوت ، به پسرش سيد عزيز اللّه انتقال داده ، به صدر العلما ملقب گرديد . 4
* سخنرانيهاى ضد انگليسى در قزوين
براساس گزارشهاى كوتاه و خلاصه سفارت انگليس در تهران به وزارت امور خارجه كشور متبوع خود امروز سخنرانيهاى ضد انگليسى در مسجد شهر قزوين ايراد شده است . اين خبر به جزئيات بيشتر اشاره نكرده است . 5
هامش
( 1 ) . اسنادى از امتياز نفت شمال . . . ، صص 156 و 157 .
( 2 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 26 و 25 - 7 - 34 - 1301 .
( 3 ) . روزنامه اقدام ، شم 71 ، ص 2 .
( 4 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 6 ، صص 132 تا 135 و 123 .
( 5 ) .FO E 10188 / 285 / 34 .