تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى ) — صفحة 196

مساهمون:

ص١٩٦
كردستان عراق پيش مىبرد . گروه دوم كه با نام خلافت اسلامى عليه انگليسها فعال هستند ، عبارتند از : طرفداران شيخ محمود برزنجى ، محمود خان ديزلى رئيس ايل هوامان ، محمود خان نام ديگرى كه او هم رئيس ايل است . كريم فتاح بيك رئيس ايل هموند و ايل جبارى و زنگنه و بيات . 7

* رسيدگى به اقدامات موليتور

امروز كميسيونى در ساختمان هيأت وزرا براى رسيدگى به امورى كه در زمان مسيو كاميل موليتور 8 رئيس سابق پست روى داده تشكيل شد . اين كميسيون مركب بود از سپهدار اعظم ، محاسب الممالك ، امين الملك ، وحيد الملك كه همگى از وزراى سابق بودند و نيز تدين ، شيخ الاسلام ، مستشار السلطنه ، شيخ الاسلام اصفهانى كه از نمايندگان مجلس شوراى ملى هستند . 9 از جمله اتهامات موليتور اختلاس و سوءاستفاده از مقام خود بوده است .

* جمع‌آورى اوراقى از جريده حقيقت

امروز اوراقى از روزنامه حقيقت توقيف شد . شفق سرخ نوشت كه مأموران نظميه به چاپخانه‌اى كه حقيقت در آن چاپ مىشد رفتند و ضمن بررسى مفاد درج شده در روزنامه زير چاپ موفق به خواندن آن نشدند و قسمتى از اوراق چاپ شده را جمع كردند . 10 روزنامه اقدام هم خبر توقيف حقيقت را چاپ كرد ، اما نوشت كه اين جريده و ايران آزاد كه چند روز پيش تعطيل شد ( ر . ك : 2 تير ) با حكم توقيف ، بسته شدند . 11

* شكست شورشيان كرد در اطراف خوى

بنابر اخبار رسيده از خوى امروز كردهاى شورشى منطقه به روستاى « رهال » هجوم آورده با نيروهاى پادگان آن محل درگير مىشوند . خبر كه در نواحى پخش مىشود نيروهاى ساير محلها به نقطه درگيرى مىآيند ؛ جنگ سختى درمىگيرد و كردها شكست مىخورند و عقب‌نشينى مىكنند . 12

* اوقات كارى يك وزير

رئيس كابينه وزارت معارف و اوقاف در اعلانى كه امروز در روزنامه به چاپ رساند ، اوقات كارى وزير را به تفكيك روزهاى هفته به اطلاع مردم رساند . در اين اعلان آمده بود : « روز شنبه - صبح در وزارتخانه براى رسيدگى به امور ادارى ، بعد از ظهر در هيأت وزراء ؛ روز يكشنبه - صبح در وزارتخانه براى امور ادارى و پذيرايى اشخاصى كه رجوعاتى دارند ، بعد از ظهر در هيأت وزراء ؛ روز دوشنبه - چهار ساعت به ظهر مانده تا يك ساعت قبل از ظهر و از اول شب تا دو ساعت از شب رفته در منزل براى پذيرايى آقايان واردين ؛ روز سه‌شنبه - صبح در وزارتخانه براى امور ادارى ، بعد از ظهر در هيأت وزراء ؛ روز چهارشنبه - صبح در وزارتخانه براى پذيرايى و از اول غروب تا دو ساعت از شب رفته در منزل براى پذيرايى آقايان واردين ؛ روز پنجشنبه - صبح در وزارتخانه براى رسيدگى به امور ادارى ، عصر در هيأت وزراء ؛ از آقايان محترمين خواهش مىشود كه رعايت اين اوقات را بفرمايند ، تضييع وقت نشود . » 13
هامش
( 1 ) . اسماعيل شفايى در 1264 ش در تهران زاده شد . تحصيلاتش را در ايران و روسيه گذراند . آنگاه در 1289 ش به بريگاد قزاق پيوست و در 1301 ش به رياست قورخانه منصوب گرديد . در اين زمان رياست اركان حرب لشكر مركز را هم به عهده گرفت . او در 1301 ش به اروپا رفت و مقدارى تفنگ و مهمات خريد . همچنين درباره خريد كارخانه‌هاى اسلحه‌سازى و مهمات‌سازى بررسىهاى لازم را به عمل آورد . او براى بار دوم در 1305 ش باز راه اروپا را در پيش گرفت . وى چند سالى در برن ماند تا اينكه رئيس كميسيون خريد اسلحه شد و تا 1306 ش امورى را كه بر عهده داشت به انجام رسانيد . سرتيپ اسماعيل خان به دو زبان روسى و آلمانى مسلط بود و با درجه سرلشكرى هم بازنشسته شد . ( تاريخ ارتش نوين ايران ، ج 1 ؛ كرونين ، ارتش و تشكيل حكومت پهلوى در ايران ) . ( 2 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 18 ، ص 57 . ( 3 ) . گاهنامه پنجاه سال . . . ، ج 1 ، ص 20 . ( 4 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 6 ، ص 37 . در پاسخ اين درخواستها رضا خان وزير جنگ نوشت كه همه اين مسائل مربوط به آن لشكر است و بايد با تأييد فرماندهى حل‌وفصل شود . ( همان ، ص 39 ) . ( 5 ) . روزنامه ايران ، شم 1164 ، ص 1 . ( 6 ) . همان‌جا . ( 7 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 1 و 0 - 80 - 11 - 47 - 1301 . ( 8 ) . كاميل موليتور( C . Molitor )از مستشاران بلژيكى كه دو تن از برادرانش به نام‌هاى اوگست و لامبرت نيز به تهران آمده در خدمت دولت ايران مشغول شدند . او در 1904 م / 1322 ق با دولت وقت ايران قرارداد بست و اداره پست را به عهده گرفت . بيشتر كسانى كه با وى همكارى مىكردند بلژيكى و توأما مأمور اداره پست و ماليات نيز بودند . به رغم وقايعى كه در سالهاى اوج‌گيرى نهضت مشروطيت پيش آمد و تغييراتى كه در اداره گمرك به رياست مسيونوز بلژيكى روى داد ، همچنان پستخانه با مديريت كاميل به كار خود ادامه مىداد . در 1905 م / 1323 ق مقررات جديد عوارض داخلى در آن برقرار شد و سال بعد هم مقرراتى براى بهبود وضع پست ايران در خارج با بعضى از ممالك خارجى منعقد گرديد . در همين اوان مرنارد جاى نوز را در رياست اداره گمرك گرفت . ولى او همچنان در رأس اداره پست ايران بود و برخى امور گمرك را نيز انجام مىداد ، تا اينكه چندى گذشت و برپايه اصلاحاتى كه روى داد يك ايرانى رياست پست را برعهده گرفته ، موليتور هم زير نظر او امور محوله را انجام مىداد . موليتور در فاصله سالهاى خدمتش در ايران رساله كوچكى درباره پست ايران تهيه ، و چگونگى كار و وسعت عمليات و فعاليت مأموران آن را بيان كرده است . ( دستره ، مستخدمين بلژيكى در خدمت دولت ايران ، صص 111 و 160 و 215 ) . ( 9 ) . روزنامه اتحاد ، شم 191 ، ص 1 . ( 10 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 41 ، ص 3 . ( 11 ) . روزنامه اقدام ، شم 49 ، ص 3 . ( 12 ) . روزنامه اتحاد ، شم 192 ، ص 2 . ( 13 ) . روزنامه ايران ، شم 1163 ، ص 3 .