كاغذى از بيدران [ 35 ] يك فرسخ و نيمى بم به سليمان خان مرقوم و از ورود مأمور انگليس به آنجا و توقف يك روزهء ايشان در بم اخبار ، و خواهش تهيّهء تشريفات براى مأمور مزبور كرده بود . مأمور مخصوص بعد از ملاحظهء نوشتهء ياور مشار اليه قرار دادند كه فردا را سليمان خان سرهنگ و اين فدوى با يدك و سوار به استقبال برويم .
مسيو لوت مهندس بعد از اطلاع بر مضمون نوشتهء مزبوره همين امروز عصر سوار و به بيدران رفته گويا به ملاحظهء عدم وجود مستقبلى به غير از مستقبلينى كه براى خودش معين شده بود مأمور انگليس را سه ساعت از شب گذشته بىخبر وارد بم كرده و مراسلهاى به مأمور مخصوص مرقوم و از ورود معزّى اليه اطلاع داده بود .
روز 26 [ شوّال ] - مأمور مخصوص سه ساعت به غروب مانده به اتفّاق اتباع به ديدن مشار اليه رفتند .
روز 27 [ شوّال ] - مأمور مخصوص انگليس به اتّفاق عاليجاه ميجر اسميت صاحب نايب و طامسن برادرزادهء خودش كه اين دفعه از انگلستان محض سياحت ايران همراه آورده بود به بازديد مأمور مخصوص آمدند . و در ضمن صحبت تقرير داشتند كه امسال در سيستان مثل بلوچستان مشغلهء زياد نداريم و كار اينجا محدود و معيّن است . بايد ان شاء الله تعالى بعضى اماكن لازمه را معا گردش و رؤيت و تحقيقات لازمه را تحصيل و دار الخلافة الباهره حاضر و اطلاعات تحصيليّهء خود را به عرض اولياى دولتين قوى شوكتين رسانده خودشان قرار معترض را بدهند . مأمور مخصوص گفتند بلى به شرط اينكه به موجب قرارداد وزارت و سفارت دولت متبوعهء شما موشحة به دستخط همايون تا ورود مأمورين به سرحد سيستان حركت ، خصمانهاى از جانب اهالى سيستان و افاغنه به ظهور نرسد . نمىدانم اين قضيهء اتّفاقيّه ما بين بلوچها و سرتيپ ابراهيم خان را اولياى دولت عليّه به چه چيز مىتوانند حمل فرمود . مأمور انگليس گفتند كه انشاء الله تعالى اينگونه اتفاقات مانع از انجام عمل سيستان نخواهد بود . چنانچه سليمان خان سرهنگ امروز منزل من آمده بود . از تفصيل اين كيفيت پرسش رفت . گفت كه اين بلوچها از جمله طوايفى هستند كه از جانب امير قاينات هميشه دستبرد به آنها مىشود و آنها محض تقاص و مكافات مرتكب اينگونه حركات جسورانه مىشوند . مأمور مخصوص گفتند كه تاكنون ابدا دستبردى از جانب گماشتگان امير نسبت به طوايف بلوچ رعاياى افغان نشده و نمىشود .
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 620
مساهمون: ايرج افشار
ص٦٢٠