اصفهان
17 دلو
صبح منزل بصير ديوان رفتيم . خوابيده بود . رفتيم منزل شاهزاده امر الله ميرزا . از آنجا رفتيم قلعه بيگى . راپورت داده مراجعت نموديم منزل . سپس به حمام گبرها رفتيم . خوب حمامى بود . بعد رفتيم مهمانخانهء اقتصاد ناهار خورده رفتيم منزل . صاحب مهمانخانه را براى كرايه ديده به منزل آمديم . اسبابها را داديم بردند . به منزل جديد كه در شمسآباد و كوچهء دالان تاريك بود برديم . سپس منزل بصير ديوان رفته مشار اليه را ملاقات نموده رفتيم اركان حرب . خرج سفر 14 / 34 گرفتم .
عمارت چهل ستون را ديديم . اين عمارت كه فعلا اركان حرب لشكر جنوب است عبارت است از يك جلوى ايوان كه هجده ستون چوبى مرتفع و دو ستون ديگر در مدخل است كه كلية بيست ستون است و چون عكس بيست ستون مزبور به ميان آب حوضى كه در مقابل همين عمارت است مىافتد به اين جهت چهل ستون مىگويند .
پايههاى چهارستون وسطاى اين عمارت را از سنگ سماق مجسمهء شير چهار طرفى حجارى كردهاند كه از هر طرف يك شير و سر شير ديگرى ديده مىشود بعد داخل تالار مىشود .
اين تالار به ارتفاع هشت ذرع در زير سه طاق بنا شده و تمام را با لاجورد و آب طلا قالببرى كرده و منقوش نموده . دو مجلس عكسهاى بزمى شاه عباس كبير و شاه سليمان و دو پرده از عكسهاى رزمى نادر شاه و شاه اسمعيل و كريم خان زند و غيره را در ستونها نقاشى كردهاند . خونچهپوش بيرون را هم آينهكارى و بسيار قشنگ درست كردهاند كه الحق نظر به همان اصل معمارى قديم قشنگترين بنا است .
از چهل ستون بيرون آمده رفتيم مسجد شاه . مسجد شاه در قسمت جنوبى ميدان شاه واقع شده . داراى يك گنبد و چهار مناره و يك گلدستهء كاشى و درب فولادى است كه روى آن را با نقره و آب طلا نوشته و پرداختهاند . چندين سنگاب كه يكى از آنها از سنگ سماق و به طورى قشنگ حجارى شده است در آنجا مىباشد .
چهار شبستان دارد و كليهء اين بنا از كاشى است كه نموده . آجر ديگرى ندارد .
محرابها از سنگ مرمر يك تخته درست شده و يك منبر از مرمر يك تخته درميان