18 - گز ، سه فرسخ .
19 - اصفهان سه فرسخ .
روز پنجشنبه 12 دلو
ساعت دو بعدازظهر با دستگاه از قم حركت كرديم . بعد از خروج از بازار قم چه داخلهء شهر و چه بيرون شهر الى ناصريه كه يك فرسنگى است به قدرى گل بود كه با زحمت در فاصلهء دو ساعت و نيم به ناصريه رسيديم .
شهر قم فوق العاده خراب و كثيف است و در واقع آنجا را يك قبرستان بزرگ بايد نام نهاد .
آب آن نامطبوع و قدرى شور است . محصولات عمدهء آن انار و انجير مىباشد . ولى انار ساوه ترجيح به انار قم دارد . چندين كارخانهء كاشىپزى هم دارد .
از حيث آب خيلى در عسرت هستند .
سرويس ادارهء راه در دست ارباب رستم پارسى است . ولى راه زياد خراب و مستأجر مزبور كه سرمايهاى نداشته ، مقدار زيادى هم قرضدار است كه تومانى ده شاهى فرع مىدهد و در اين اوقات هم از طرفى به واسطهء نبودن كسب و تجارت اياب و ذهاب كم شده . از طرفى نيز به واسطهء بدى راه كاشان هرماهه يك عده اسب اسقاط مىشود و در نتيجه مستأجر بيچاره دچار عسرت و زحمت است .
بارى روز جمعه 13 دلو ساعت هشت صبح وارد كاشان شده ، پس از چهار ساعت توقف ساعت دو بعدازظهر از كاشان كه يك تودهء خرابه است حركت نموده شب را در قهوهخانهء حوض دق خوابيديم .
كاشان هرقدر كه نگاه مىكنى جز تلال خرابه ديگر چيزى مشهود نيست . در اطراف آنجا درخت و زراعت هيچ ندارد و در خود شهر هم سواى باغ نايب حسين در نقاط ديگر درخت كمتر ديده مىشود . بازارهاى آن تنگ و باريك و اصولا به دهات شباهت تامه دارد تا وضع شهريگرى . بههرحال با كمال تأثر از آنجا خارج [ شديم ] و بهطرف اصفهان حركت كرديم . از قهوهخانه حوض دق مىرود به دهآباد .
يك قهوهخانه كه از وسط او آب زياد مىگذرد دارد . روبهروى آنجا تلفنخانهء انگليسها است كه براى تعمير سيم در اينجا داير است . در آسياب كه خالدآباد در كنار جاده به فاصلهء يك ورست واقع است ناهار خورده و از آنجا به خفر و دستگرد ، گزن در نزديكى هم واقع شده . در فاصلهء مختصرى خفر واقع شده . يك امامزاده