من عرب و من عجم ، و بر آل اطهار و ذرّيت ابرارش كه نظام ملك وجودند و برارى سپهر جود ، سيمّا صهره و ذره و وصيّه و خليفته على از هر عالى على ولى اللّه [ 1 ب ] از هر والى اولى .
بر ارباب خبرت و بصيرت مستور و مخفى نماناد كه كل موجودات را جهت وحدتى است و جهت كثرتى . مثلا تمامى ممكنات را من حيث انّه ممكن ملاحظه فرمائى واحد است . و به ملاحظهء اجناس و انواع و اصناف و افراد تصور نمائى متعدد . و همچنين زمين من حيث انّه ارض متحد است و من حيث اشتماله على الاقاليم و الممالك و الامصار و البلدان لا تحصى و لا تعدّ . و نيز اقاليم چون مرز ايران صانها اللّه عن الحدثان يك كشور است و به اعتبار ممالك و امصار و بلدان و قراء بيشمار ، صاحب افراد بيحد و مرّ .
پس همچنان كه شخص شريف انسانى كه به مفاد « انك جسم صغير و فيك الطوى العالم الاكبر » نمونهء عالم كبير است ، گاه صحيح است و با توان و گاه سقيم است و ناتوان باشد كه پنج تن را به سهولت برد و شايد كه پنج تنش به صعوبت برند كه « و جعل من بعد قوّة ضعفا » . ساير ممكنات را نيز حال صحيح و مريض و حالت اوج و حضيض حاصل است . [ 2 الف ] آدمى را كه مرضى عارض و بيماريى طارى شد اگر در اجل موعودش تأخيرى است به حكم
« لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ »
حكيم على الاطلاق طبيبى گمارد و اسبابى فراهم آرد كه اختلال مزاجش را بردارند . و صحت زايله را اعادت آرند ، و اگر ايام حياتش منقضى شده به حكم
« فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضى عَلَيْهَا الْمَوْتَ »
روحش بگيرد و در حال بميرد ، و هكذا ساير انواع موجود را كه برحسب حكم مخفيّه انحطاط و انخفاضى عارض آيد . اگر مشيت الهيه بر اصلاح آن قرار نيافته بالمره منهدم و منعدم فرمايد
« فَجَعَلْناهُمْ سَلَفاً وَ مَثَلًا لِلْآخِرِينَ » ،
و اگر حكمت بالغهاش به عود آبادى و ارتفاع آن تعلق يافته حكيمى قوىدست را مؤيد سازد تا به نيروى تدبير ارجمند و بازوى بخت بلند رفع مفاسد و علل از آن محل نموده به صحّت اولش رساند ، بلكه به مراتب شتى از حالات حسنهء سابقش درگذراند .
مسوّد اوراق كمترين بندهء آستان سپهر رواق حضرت گردون بسطت [ 2 ب ] سلطان سلاطين الآفاق ، وارت سلطنت جمشيد بالاستحقاق ، آفتاب سپهر جهاندارى ، سپهر عالم شهريارى ، ابو النصر و الفتح و الظفر ، السلطان بن السلطان و الخاقان بن