نوع دوّم در ذكر امراء درگاه معلّى
كه هريك به منصب مختصى سرافرازند و غرض از تسويد اين رساله ظاهر ساختن شغل هريك از ايشان و ساير ارباب مناصب اصفهان است .
اوّلا بايد دانست كه چهار نفر از امراء درگاه گردون اشتباه را اركان دولت قاهره مىنامند :
اوّل - قورچىباشى .
دوم - قوللر آقاسى .
سيّم - ايشيك آقاسىباشى .
چهارم - تفنگچى آقاسى .
و اين چهار نفر با عاليجاه وزير ديوان اعلى و ديوانبيگى و واقعهنويس هفت نفر مىشوند كه از قديم الايّام داخل امراء جانقى بودهاند ، و در اواخر زمان شاه سلطانحسين در چند مجمع ناظر و مستوفى الممالك و امير شكارباشى نيز داخل بودند .
و اگر جانقى به خصوص فرستادن سپهسالار به سمتى از اطراف ممالك محروسه باشد حضور سپهسالار در مجمع جانقى نيز شرط است . [ 13 ب ]
فصل اوّل از باب دوّم در بيان شغل عاليجاه وزير ديوان اعلى
كه اعظم جميع خدمات و مناصب و عمدهترين اركان دولت و قاطبهء امراء درگاه گردون اشتباه و امراء ولايات ممالك محروسه است ، ( و رفق و فتق و حل و عقد و قبض و بسط عموم مهمات ممالك محروسه ) و ضبط ماليات و دادوستد كلّ مداخل و مخارج ديوانى به اطلاع و استصواب و رقم و مهر عاليجاه مشار اليه بايد صورتپذير گردد .
و تعيين وزراء و مستوفيان جزء و كلانتران و محرّران و ضابطان و متصدّيان و مستأجران و غيرهم ( و ) مباشرين و عمّال ديوانى هر ولايت و قرار اجارات و به هم رسانيدن توفير در ماليات ديوانى و تخفيف بعضى از وجوهات كه گنجايش تخفيف داشته مقرون به حساب و مقتضاى عدل و انصاف باشد ، و تعيين محصّلان و به اطراف و