بختيارى به مبلغ و مقدار معين بدون گذرانيدن تيولنامچه در وجه مشار اليه مقرّر ، و قولبيگى ندارد . و قولبيگى احدى هم نيست ( و قشون معين ندارد ) .
و در اسفار قريبهء عربستان و بغداد يك هزار نفر و در اسفار بعيده از صد و پنجاه نفر الى دويست نفر قشون مىفرستادهاند . و جمعى از اولاد و اقوام ايشان در درگاه معلّى ( در سلك يساولان صحبت و آقايان عظام و ايشيك آقاسيان ملازم و موجب و تيول در وجه ايشان مقرّر .
و در درگاه معلّى ) كه حاضر مىشدند و در مجلس بهشت آيين جاى حاكم مشار اليه بعد از ديوانبيگى بوده .
اخراجات ايشان از بيوتات معموره داده مىشد [ 13 ب ] و رسوم ارباب مناصب از ايشان بازيافت نمىشد .
و در حين تفويض منصب به علاوهء خلاع فاخره تاج و جيقه و طومار و شمشير يا خنجر به ايشان مكرمت مىشد .
و هر ساله يك مرتبه دو رأس اسب و ماديان و نه رأس استر و نه دست شاهين آل و پنجاه من شوره ، و مرتبهء ديگر بارخانهء نارنج « 1 » و ترنج و ليمو انفاد درگاه معلّى مىنمودند و در ازاء آن خلعت پوشيده به ايشان شفقت مىشد . و اگر در سالى به اعتبار موانعى چند انفاد پيشكش مزبور تعذّرى به هم مىرسانيد از ايشان بازخواست نمىشد .
امّا بيگلر بيگان عظيم الشأن ايران سيزده است :
اوّل قندهار ، دوم شيروان ، سيّم هرات ، چهارم تبريز ، پنجم چخور سعد ، ششم قراباغ و گنجه ، هفتم استراباد ، هشتم كوه گيلويه ، نهم كرمان ، دهم مرو شاهيجان ، يازدهم قلمرو عليشكر كه عبارت از بيگلربيگى همدان است ، دوازدهم مشهد مقدّس اعلى ، سيزدهم دار السلطنهء قزوين كه در ازمنهء سابقه وزير و داروغه و ( كلانتر ) و مستوفى تعيين مىنمودند . نهايت در اواخر زمان شاه سلطان حسين [ 13 الف ] طهماسب خان غلام را به رتبهء بيگلربيگىگرى آنجا تعيين و از وجوهات محال حوالى و حواشى و رانكوه مبلغى مداخل در وجه او مقرّر شد كه سيصد نفر قشون نگاه دارد .
هامش
( 1 ) . اصل : برنج ( ظاهرا مناسبت ندارد ) .