نمائيم كه عاقبت مورث پشيمانى و ندامت نگردد . به عبارة اخرى عاقلانه بايد نفع و ضرر و خير و شرّ و نيكنامى و بدنامى شخصى و نوعى خود و پنجاه هزار در خانهء ايل خودمان را با آن نيكنامى تاريخى ملاحظه كرده از آنچه تاكنون از سبك مغزى پيش آمده صرفنظر نموده و بر آينده كوركورانه حركتى ننمائيم كه موجب ندامت ابدى گردد و اين ممكن نيست مگر پهلوى اين مسئله را شكافته ، نيك و بد و زشت و زيباى آن را به ميزان عقل بسنجيم .
خوب است اولا ببينيم دولت از ما چه مىخواهد . در صورتى كه ما به تكليف دولت تن در دهيم نفعش چيست و ضررش كدام .
اولا دولت مىخواهد كه ما سينههاى خود را سپر بلاى او نموده محض هواى نفسانى و شهوترانى شخصى و حكمرانى مطلقه و فعال مايشائى قطع فيافى و طى منازل كرده از اينجا به جانب آذربايجان حركت و در مقابل برادران اسلامى و وطنى خود كه به دعوى حقوق ملّيه قيام نموده كه مسلما در صورت كاميابى نفعش عايد ما خواهد شد ، ايستاده بكشيم و كشته شويم .
دوم نفعش براى چيست . نفعش خشنودى شاه و بارك اللّه درباريان و به چند نفر از بزرگان لقب سرهنگى و سرتيپى و امير تومانى و امير نويانى و دو حمايل سرخ و آبى و چند عدد نشان شير و خورشيد از درجات مختلفه ، و اگر هم ترقى نمايد به افراد ما هم چند تومانى انعام داده و يكى از رؤسا را نيز حكومت محلّ بدهد . اين آخرين درجه منافع ما خواهد بود و حال آنكه ممكن است چيزى از آنچه برشمرديم يك عشر عايد نشود .
سوم ضررش هم شخصى است و هم نوعى ، هم دينى است هم دنيوى . اما ضرر نوعى ، اول درجه بدنامى تاريخى است . چه ايل بختيارى در تاريخ ايران نيك [ نام ] و به شجاعت نامبردار و متمدنترين ايلات ايران به شمار بوده و فتوح عمده كه سلاطين بزرگ اين سرزمين نموده در سايهء شجاعت جوانمردان اين ايل بوده ، مانند فتح هند در اين اواخر در ركاب نادر و امثال او . هيچوقت اين ايل جليل دله و وحشى نبوده و شكار خانگى هرگز نكرده و سنگ روى يخ هوىپرستان نشده كه تيغ به روى برادران خود بكشند ، و هميشه قوائم ملّت ايران را مستحكم كردهاند . ظاهر است اين [ جنگ ] خانگى ما بايد براى شهوترانى ديگران شمشير به روى برادران خود بكشيم . خواهران خود در بيوه نمائيم و تيشه به ريشهء ملّت ايران كه خود همه شامل در آن هستيم بزنيم تا ديگران
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 391
مساهمون: ايرج افشار
ص٣٩١