قريتين [ 139 ] يحيىآباد دستجرد است و از آن گذشته به قريهء شير اصفهان ملك ميرزا هادى پسر حاجى عبد الوهاب رسيده به خانهء محمد على پسر على عسكر پياده شده قدرى استراحت نموده باز سوار شده از قراى اسمعيلآباد و سلطانآباد و چوبين در گذشته به ابتداى باغات قزوين رسيده از دروازهء مشهور به مغلاوك « 1 » داخل شده از آبانبار بسيار خوب حاجى كاظم فخار گذشته به بازارچهء حاجى محمد ابراهيم رسيده در كاروانسراى او كه مشهور به كاروانسراى نو است منزل نمود . در همانروز به حمام حاجى محمد رحيم كه در قرب آنجا واقع است رفت . حمامى است كه اندرون و بيرونش يكجا سنگ مرمر و در كمال صفا است . چنين حمامى در اكثر ولايات ديده نشده .
نزديك حمام مزبور كاروانسراى حاجى مذكور است .
مساجد مشهورهء قزوين : مسجد جامع و مسجد شاه و مسجد حاجى سيد رضى و مسجد آقا سيد ابو الحسن و مسجد مولا ويردى خان و مسجد جمعه و مسجد حاجى ملا محمد تقى و مسجد حاجى ملا صالح و مسجد سردار است . بهتر اينها از حيثيت معموريت مسجد شاه ، و جمعيت مسجد جامع ، و صفا مسجد حاجى ملا صالح است و طلاب مسجد حاجى ملا صالح و مولا ويردى خان و سردار بيش از ساير مساجد است .
حمامهاى مشهورهء اينجا : حمام حاجى محمد رحيم و جلودار و سردار و نواست .
از همه خوبتر حمام حاجى محمد رحيم است . [ 140 ]
بهترين آبانبارهاى اين شهر آبانبار حاجى كاظم فخار و خيابان و شاهزاده حسين و محلهء خندقبار و مغلاوك است .
دروازههاى اينجا به قرار تفصيل است : مغلاوك - خندقبار - شاهزاده حسين - راه رى - راه خيابان - درب كوشك - ساولان - گوسفند ميدان - حكمآور .
قلعهء قزوين خراب است . خيلى تعمير لازم دارد . خندق ندارد . باغات بسيارى در حولوحوش دارد . بهترين آنها باغ امين التجار است . تقريبا بيست رنگ انگور دارد .
مجتهدين آنجا : عالىجنابان حاجى سيد ابو تراب و آقا سيد رضا و آقا سيد على و ملا علينقى و ملا آقا و ملا عليرضا است .
تجار معتبرش خيلى است : ملك التجار آقا محمد جعفر پسر حاجى آقا محمد باغبانباشى است ، و امين التجار ميرزا محمود نوادهء حاجى محمد ابراهيم مرحوم است .
هامش
( 1 ) . معمولا مغلاوك مىنويسند .