صندوق عدالت
صندوقى باسم صندوق عدالت در شهر نصب كردند كه متظلمين تظلم خودشان را در آن بيفكنند و بشاه برسد از بس اراذل و اوباش اراجيف در صندوق انداختند صندوقها را كندند و موقوف شد ، محل تعجب است كه طبع اين مردم بيشتر به طرف هزل و لغو مايل است هر كارى را بمسخرگى ميكشانند و نمونهء فاحش آن روز نامجات است كه در دورهء مشروطه منتشر مىشود ميخواهم هفتاد سال سياه زبان آزاد نباشد ، بقول شوريده : « گور پدر زبان آزاد » حقگوئى دگر است و ياوهسرائى دگر .
به ناصر الدين شاه عرض كردند ملك التجار مرد لايقى است هر خدمتى از او ساخته است فرموده بودند زياد بدزبان است شأن فحش را برده است .
توسل به آمريكا
شرحى است كه اسپنسررايت وزير مقيم آمريكا به پدرم نوشته : از وقتى كه جنابعالى حسب الفرمايش اعليحضرت شاهنشاه مرا سرافراز فرمودند و با من از بابت ترقى داخلهء ايران گفتگو نمودند كه بچه قاعده ميتوان بواسطهء سرمايه و مهندسين آمريكا وسايل ترقى ايران را فراهم كرد ، از اعتماد فوقالعادهء اعليحضرت شاهنشاهى و جنابعالى به من و هموطنان من تشكر دارم .
بنابر احترام و اخلاص كه باعليحضرت شاهنشاهى و دوستى حقيقى كه بايران دارم ، از هر بابت حاضرم كه واسطهء ترقى ايران بشوم ، مهندسين آمريكائى بهر آب و هوائى آشنا بوده و طالب ترقى هستند و مىتوانند خدمت خوب بكنند .
دولت چين كه قديمترين دول متمدنه است پس از تجربيات بسيار آخر از آمريكا كارگر و افزار براى استخراج معدن طلاى چيفو از كاليفرنى خواست .
راهآهن بزرگ روسيه را راهسازان مكزيك ساختند ، حتى با رقابت انگليس در هند ترامواى ايجاد كردند . بانك چين هم حاليه بدست آمريكائى داير مىشود ، چون اخلاق مردم آمريكا را مىشناسم وقتى در كارى اقدام ميكنند كه اميد منافع بسيار داشته باشند ، چون از منابع ثروت ايران مطلع نيستم ، نميدانم در چه حد اقدام مىشود كرد ، رأى من اينست كه دولت ايران چند نفر مهندس قابل از آمريكا بخواهد كه در ايران گردش كنند و معادن را بازديد نمايند و استطاعت آنها را تشخيص بدهند ، براى اينكه مردم آمريكا از اجناس موجود در ايران از معادن و محصولات فلاحتى مستحضر شوند خوب است دولت نمونههائى به من بدهد كه بفرستم در واشنگتن عرضه بدارند و لازم است نقشهء استاتيستيك محصولات در دست باشد كه زمينه برآورد و محاسبات شود و خوب است به زبان فرانسه باشد . من به سليقهء آمريكائى تنظيم كرده ميفرستم ، براى ترقى كامل راه - آهن هم لازم است و بانك ملى و چون از منويات اعليحضرت در اين باب اطلاعى ندارم نميتوانم عرض بكنم .
در اين مدت قليلى كه در ايران هستم بر من معلوم است كه سرمايه و نفرات آمريكائى براى ترقى دادن ايران انسب است ، چون دولت من نميخواهد مداخله در كارهاى داخلى مملكتى بكند و نظر سياسى ندارد از اين نظر هم آمريكا انسب است .
همانقدر كه توجه بمعادن ايران لازم است توجه به امر فلاحت هم ضرورت دارد . در اين