( 35 ) ( هذا يَوْمُ لا يَنْطِقُونَ ) : ( امروز روزيست كه كافران نمىتوانند سخنى بگويند ) ( 36 ) ( وَ لا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ ) : ( و به آنها اجازهء عذرخواهى داده نمىشود ) ( 37 ) ( وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ) : ( واى در آن روز بر تكذيب كنندگان ) ( 38 ) ( هذا يَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْناكُمْ وَ الْأَوَّلِينَ ) : ( اين روز فصلى است كه شما و همه پيشينيانتان را در عرصه محشر گرد مىآوريم ) ( 39 ) ( فَإِنْ كانَ لَكُمْ كَيْدٌ فَكِيدُونِ ) : ( پس اگر كيد و چارهاى داريد ، بياوريد ) ( 40 ) ( وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ) : ( واى در آن روز بر مكذّبان ) مىفرمايد : روز فصل و جزا روزيست كه اهل محشر نمىتوانند سخنى بگويند و اذن سخن گفتن يا عذرخواهى به آنها داده نمىشود و نمىتوانند عذر و بهانه بياورند و اعمال خود را توجيه كنند و اين نفى نطق با اثبات آن در آيات ديگر منافات ندارد ، چون روز قيامت مواقف بسيار و مختلفى دارد ، در يك موقف از آنها سئوال مىشود و بايد جواب دهند و در موقفى ديگر بر دهانهايشان مهر مىزنند ، بطوريكه نتوانند سخنى بگويند ، پس واى بر تكذيب كنندگان خدا و معاد در آن روز ، اين روز همان روز جدايى و فصل ميان اهل حقّ و اهل باطل است كه خداوند در آن روز ميان ايشان داورى مىكند ، آنگاه خطاب به تكذيبگران اين امّت كه از آخرين هستند ، مىفرمايد : ما همه شما و نيز گذشتگان و پيشينيان را در صحنهء محشر گردآورى مىكنيم ، تا به حساب شما رسيدگى شود ، حالا اگر شما حيلهاى بر عليه من داريد تا با حيله عذاب مرا از خود دفع كنيد ، آن حيله را به كار ببريد و اين كلام در مقام تعجيز است ، يعنى شما چنين نيرويى نداريد و به هيچ ترفندى نمىتوانيد خود را از عذاب برهانيد ، پس واى بر مكذّبان از چنان روزى . ( 41 ) ( إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلالٍ وَ عُيُونٍ ) : ( همانا بندگان با تقوى در سايهء درختان بهشتى و كنار چشمهها متنعّمند ) ( 42 ) ( وَ فَواكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ ) : ( و از هر نوع ميوه كه بخواهند در اختيار دارند ) ( 43 ) ( كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِيئاً بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ) : ( بخوريد و بياشاميد ، گوارايتان باد به پاداش اعمال نيكى كه در دنيا بجاى آورديد )
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ۴ — صفحه 702
پدیدآورندگان: فاطمه مشايخ
ص۷۰۲