( 12 ) ( لِأَيِّ يَوْمٍ أُجِّلَتْ ) : ( براى چه وقت معيّن مىشود ؟ ) ( 13 ) ( لِيَوْمِ الْفَصْلِ ) : ( براى روز قيامت كه بين حقّ و باطل جدايى افتد ) ( 14 ) ( وَ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الْفَصْلِ ) : ( و تو چگونه مىتوانى عظمت آن روز جدايى را تصوّر كنى ) ( 15 ) ( وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ) : ( واى در آن روز بر تكذيب كنندگان ) اين آيات بيانگر روز موعودى است كه از آن خبر داده بود و حوادثى را كه در آن روز واقع مىشود و مستلزم انقراض عالم انسانى و انقطاع نظام دنيويست توضيح مىدهد . مىفرمايد : در آن زمان اثر ستارگان يعنى نور و ساير آثار آنها محو مىشود و آسمان پاره مىگردد و مىشكافد و كوهها از ريشه كنده شده و از بين مىروند و آن روز زمان حضور انبياء براى شهادت عليه امتّها تعيين مىشود ، آنگاه مىپرسد اين امور عظيم و ترسناك براى چه روزى تأخير انداخته شده و در چه روزى صورت مىگيرد ؟ و خود در پاسخ مىفرمايد : براى روز فصل ، كه روزى است كه در آن خداى تعالى بين خلائق فصل قضاء مىكند و همان روز جزاست ، آنگاه در مقام تعظيم آن روز مىفرمايد : تو چه مىدانى كه آن چه روز بزرگ و عظيمى است ، روزيست كه تكذيبگران در آن هلاك مىشوند ، يعنى روز فصل زمانيست كه تكذيبگران معاد و جزا در آن زمان هلاك مىگردند . ( 16 ) ( أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ ) : ( آيا ما پيشينيان را هلاك نكرديم ؟ ) ( 17 ) ( ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرِينَ ) : ( پس بدنبال ايشان قومى ديگر را نيز هلاك مىكنيم ) ( 18 ) ( كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ ) : ( ما با مجرمان همينگونه رفتار مىكنيم ) ( 19 ) ( وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ) : ( واى در آن روز به حال تكذيب كنندگان ) با استفهامى انكارى مىفرمايد : آيا ما امّتهاى مكذّب و گمراه گذشته ، نظير قوم عاد و ثمود و . . . را هلاك نكرديم ؟ بنابراين پس از آنها امّتهاى ديگرى را هم كه مرتكب تكذيب شوند هلاك مىسازيم ، سپس در تعليل مطلب مىفرمايد : ما با مجرمان اينگونه رفتار مىكنيم ، يعنى علّت هلاكت آنها جرم و گنه كارى ايشان است .
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ۴ — صفحه 699
پدیدآورندگان: فاطمه مشايخ
ص۶۹۹