را در خود جمع مىكند ، چه مردهها و چه زندهها را ، البتّه اين در صورتى است كه به ( كفت ) به معناى جمع كردن باشد ، ولى بعضى گفتهاند ( كفت ) به معناى ظرف است و مىخواهد بفرمايد زمين مانند ظرفيست كه زندگان و مردگان را در خود جاى مىدهد . آنگاه مىفرمايد : ما در زمين كوههاى ثابت و بلند برافراشتيم و شما را از آب گواراى نهرها و چشمهها سيراب نموديم ، و اين بيانات چنانچه در فرازهاى سابق نيز گفتيم حجّتى بر ربوبيّت خداوند و اثبات روز فصل و جزاست ، آنگاه مجددا مىفرمايد : واى در آن روز به حال تكذيب كنندگان . ( 29 ) ( انْطَلِقُوا إِلى ما كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ ) : ( خطاب رسد : اى منكران ، شما امروز به سوى آن دوزخى كه تكذيب كرديد برويد ) ( 30 ) ( انْطَلِقُوا إِلى ظِلٍّ ذِي ثَلاثِ شُعَبٍ ) : ( برويد در سايه دودهاى آتش دوزخ كه داراى سه شعبه است ) ( 31 ) ( لا ظَلِيلٍ وَ لا يُغْنِي مِنَ اللَّهَبِ ) : ( نه آنجا سايهاى خواهد بود و نه از شرار آتش هيچ نجاتى دارند ) ( 32 ) ( إِنَّها تَرْمِي بِشَرَرٍ كَالْقَصْرِ ) : ( آن آتش هر شرارى بيفكند مانند قصرى است ) ( 33 ) ( كَأَنَّهُ جِمالَتٌ صُفْرٌ ) : ( گويى آن شراره در سرعت همچون شتران زرد موى است ) ( 34 ) ( وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ) : ( واى در آن روز به حال تكذيب كنندگان ) يعنى در روز فصل و جزا از جانب خداى متعال به آن مكذّبان خطاب مىرسد كه از محشر بدون هيچ درنگى به سوى آتش روانه شويد ، همان آتش كه همواره تكذيبش مىكرديد . روانه شويد ، بسوى سايهء دودى كه از آتش جهنّم زبانه مىكشد و در اثر تراكم و غلظت به سه شاخه تقسيم شده است و سايهء آن دود نه خنكى دارد و نه از حرارت و اذيّت آتش جلوگيرى مىكند و از آن آتش زبانه و شرارهاى بر مىخيزد كه مانند قصرى برافراشته است ، و در سرعت و انبوهى مانند شتران نر مىباشد . و مجددا در مقام هول انگيزى و ارعاب و انذار مىفرمايد : واى در آن روز بر تكذيب كنندگان .
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ۴ — صفحه 701
پدیدآورندگان: فاطمه مشايخ
ص۷۰۱