و دو دختر كوچك خود بايران برگشته آنها را در وطن بگذارم و مقاصد ديگر را انجام داده مراجعت نمايم تهيه و تدارك خود را ديده خانه و زندگانيرا برهم زده ميخواهم بعد از يك هفته روانه شوم كه دعوتنامهئى از پاريس ميرسد دعوتنامه از طرف انجمن تشكيل دومين كنگره نژادى است كه از حالا شروع به كار كرده مقدمات تشكيل مزبور را براى سال آينده صورت ميدهند كه در پاريس منعقد گردد و مرا هم بعضويت آن انجمن خواندهاند و هم انجمن مزبور بافتخار رئيس كل معارف نيويورك كه بپاريس آمده مهمانى ميدهد نگارنده را نيز بمهمانى و شركت در مهماندارى دعوت مينمايند در صورتى كه من با زحمت وسائل مسافرت خود را بايران فراهم كرده در شرف حركت هستم ناچار از سفارت ايران در لندن تكليف ميخواهم و از آنجا تأكيد مىشود كه اين دعوت را اجابت كرده پايه عضويت در كنگره دوم را براى ايران مستحكم نموده بعد مسافرت نمايم اين است كه در وقت تنگ و با پريشانى حواس بپاريس رفته بمهمانى مزبور حاضر ميشوم در اين مجلس كه مركب از هفتاد و چند نفر اشخاص دانشمند فرانسوى و غيره است و در تحت رياست مسيو لوبه رئيس جمهور سابق فرانسه منعقد مىشود دوستان و آشنايان تازهئى يافته اطلاعات جديدى تحصيل مىشود و ضمنا معلوم ميگردد كه فرانسويان بىنهايت خود را از هرجهت محتاج مساعدت امريكائيان ميدانند و در تحصيل رضاى ايشان دقيقهئى فروگذار نميكنند چنان كه در اين مجلس از طرف رئيس و از جانب بعضى از وزراء فرانسه مخصوصا وزير علوم و از طرف علما و خطباى بزرگ آنها باندازهئى مزاجگوئى و خصوصيت نسبت بمهمان تازه وارد خود رئيس معارف شهر نيويورك بظهور رسيد كه او صد يك آن را هم انتظار نداشت و بالاخره مقام نايب رئيس از انجمن مقدماتى كنگره نژادى را به او دادند و روز بعد از اين مجلس انجمن مزبور در تحت رياست يكى از بزرگان فرانسه و نائب رئيسى رئيس معارف مزبور مسيو نيكلا و پرنس بناپارت تشكيل شد در اين مجلس جمعى از فرانسويان كه بعد از اين عضو كنگره دوم خواهند بود حضور داشتند و نمايندگان بعضى از ملل در كنگره اول كه اكنون در اروپا هستند مذاكرات اين مجلس بر روى دستور كنگره دوم است كه عينا نگاشته مىشود .
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 255
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٢٥٥